VVD-leider 6 jaar bij MSD

ROTTERDAM, 23 SEPT. VVD-leider Bolkestein is sinds april 1990 commissaris bij het in Haarlem gevestigde farmaceutische bedrijf Merck, Sharpe & Dohme BV (MSD). De vestiging werd in 1955 geopend en is een volledige dochteronderneming van het Amerikaanse Merck & Company, dat haar hoofdkwartier heeft in Whitehouse Station in de Amerikaanse staat New Jersey.

De Nederlandse fabriek produceert geneesmiddelen, telt ongeveer 1.000 werknemers en heeft een omzet van ruim twee miljard gulden. Wereldwijd was Merck & Company in 1994 de tweede farmaceutische producent ter wereld, na Johnson & Johnson. Merck had in dat jaar een totale omzet van 14.547,6 miljoen dollar in de gezondheidszorgsector. Met de andere activiteiten erbij bedroeg de omzet 14.969,8 miljoen dollar.

Op 11 mei 1995 schreef Bolkestein als MSD-commissaris een 'Beste Els'-brief aan minister Borst, die ging over het geneesmiddel Cozaar dat Merck & Company in 1994 lanceerde. Cozaar is een medicijn dat eenmaal per dag moet worden ingenomen tegen hoge bloeddruk en geldt als eerste produkt in een nieuwe generatie zogeheten angiotensine-II-receptorblokkeerders. Bolkestein drong er in de brief op aan Cozaar versneld op de lijst medicijnen te zetten waarvoor patiënten geen eigen bijdrage hoeven te betalen. Het Amerikaanse hoofdkwartier achtte dat van groot belang omdat men het geneesmiddel niet wilde laten produceren in een land waar het niet op de markt was. In dat laatste geval zou Merck voor Frankrijk als produktieland kiezen. Overigens wordt Cozaar nu in Nederland geproduceerd.

Het tweede contact tussen MSD-commissaris Bolkestein en minister Borst zou in oktober 1995 hebben plaatsgevonden. Bolkestein heeft minister Borst toen persoonlijk benaderd, aldus het televisieprogramma Netwerk, om haar te vragen verlaging van de vergoedingslimiet van het geneesmiddel Zocor te heroverwegen. Zocor is een cholesterolverlagend middel, en geldt als tweede, snelst groeiende produkt van Merck. Uiteindelijk heeft de minister de vergoedingslimiet verlaagd.

Bolkestein zou zich volgens Netwerk ook hebben verzet tegen de Prijzenwet, waardoor de prijzen van geneesmiddelen met gemiddeld 20 procent naar beneden zijn gegaan. Op 27 maart dit jaar kreeg de VVD-leider volgens Netwerk een vertrouwelijke fax van de vice-president van MSD, dr. J. Steinert. In een fax met de aanhef 'Beste Frits' zou Steinert er bij Bolkestein op hebben aangedrongen steun te vragen voor een alternatief voor de Prijzenwet, die op 1 juni in werking is getreden. Uiteindelijk heeft de VVD in de Tweede Kamer unaniem - inclusief fractievoorzitter Bolkestein - voor de wet gestemd.

Verder werd in het televisieprogramma gemeld dat MSD 50.000 gulden heeft geschonken aan Bolkesteins Liberale Internationale, die dit jaar in Noordwijk werd gehouden. Dat klopt volgens ingewijden bij MSD. Het ging om de sponsoring van een deelsymposium, gewijd aan de problematiek rond de gezondheidszorg. Behalve MSD waren daarbij nog zes multinationals als sponsor betrokken.