Twee Dynamites en gaan als een banaan

AMSTERDAM, 23 SEPT. Hasj en 'spacecake' mogen niet worden verkocht, zo heeft de Amsterdamse politie organisator J. Mestrom te verstaan gegeven. Dat is “wel even balen”, want nu blijft Mestrom zitten met duizenden 'sample-strips': kaarten met kleine zakjes hasj en marihuana. Bedoeling was dat de bezoekers van zijn Hash-Bashfestival uit alle zakjes proefden om daarna te stemmen over de beste variëteiten importhasj, bio-marihuana en hydro-marihuana.

Niet dat er dit weekeinde een tekort aan drugs is in Marcanti Plaza. Een geestverruimende braderie zou zonder dat wel erg saai zijn. Dus eten de ruim tweeduizend bezoekers bij de dertig kraampjes ongehinderd hasjcake, hasjbonbons of paddestoelen, roken voorgedraaide joints en waterpijpen of inhaleren ballonnetjes lachgas. Mochten ze te sloom worden, dan kunnen ze bij de 'smartshops' op verhaal komen met een energiek slokje 'Cyber' of 'Warp-4'. Om daarna een teug cannabiswalm te inhaleren uit de installatie van 'cannabis-sjamaan' Eagle Bill, een 53-jarige indiaan die met een verfdroger, een warmte-element en een grote jampot naar zijn zeggen de enige gezonde manier heeft gevonden om cannabis te roken.

Toch lijkt de tolerantie voor de drugscultuur in de hoofdstad te slinken. Werden dit soort drugsfestivals voorheen stilzwijgend getolereerd, ditmaal stelde werd onderzocht of wel aan alle juridische criteria was voldaan. “Vorige jaren werd er minder ruchtbaarheid aan gegeven, veel minder geadverteerd”, zegt een Amsterdamse persofficier. “We waren tot dusver nooit tijdig op de hoogte van dit soort festivals.”

De politie liet zich ook niet onbetuigd: vrijdagavond was er een inval bij coffeeshop The Rookies, waar deelnemers aan het Hash-Bash festival na de eerste festivaldag een 'after smoke-party' vierden. Er werd 1,25 kilo cannabis in beslag genomen. “Een beetje pesten”, denkt organisator Mestrom. “Een routine-controle van ons horeca-interventieteam”, zegt een woordvoerder van de politie.

Wandelend langs de kraampjes van Hash-Bash wordt duidelijk dat het onderscheid tussen softdrugs en harddrugs, de hoeksteen van het Nederlandse drugsbeleid, in rap tempo aan het vervagen is.

De vele 'smartshops' die het afgelopen jaar de deuren openden, verkopen hallucinerende paddestoelen, een breed scala aan kruidenmengsels en onder de toonbank soms ook legale varianten van XTC, zoals het hallucinogene 2 CB. 'Grow out of your Head-Shop' uit Haarlem biedt onder meer 'Dynamite Energy' (“bij vertrek van huis twee dynamites en gaan als een banaan”), Cyberdelic (“zin in een trip naar Wonderland?”) of Herbal Ecstasy (“een intensievere beleving van de seksualiteit”). De middelen zijn samengesteld uit exotische kruiden en wortels als guarana, ma hueng, kavakava en yohimbe. Over de werking is weinig bekend.

Ook de meest actuele drugrage is op Hash-Bash aanwezig: lachgas. Olaf pompt de ene na de ander ballon vol, voor vijf gulden per stuk. Het effect is te vergelijken met honderd keer ronddraaien: een duizeling van anderhalve minuut. Olaf: “Lachgas verstrekt de werking van XTC. Wat doen mensen als hun pil over het hoogtepunt heen is? Bijslikken. Maar met een ballon lachgas heb je de kick zo weer terug.”

De opmars van de drugscultuur baart de overheid enige zorgen. Na jaren van stabiliteit neemt de consumptie momenteel sterk toe. De eeuw van Aquarius is weer aangebroken, en vele duizenden Nederlanders pikken daar hun graantje van mee: marihuana- en paddestoelenkwekers, wietknippers, tussenhandelaars, coffeeshophouders, farmaceutische bedrijven, personeel van 'growshops', 'smartshops' en 'headshops'. Minister Sorgdrager (Justitie) maakte vorige week bekend dat de straffen voor kweek, bezit en handel van cannabis omhoog gaan. Cannabisteelt blijft in alle gevallen strafbaar, ook op kleine schaal. Is er sprake van 'bedrijfsmatig handelen', dan treedt justitie streng op. Cannabis-kwekers die gebruik maken van 'kunstlicht met tijdklokken' vallen onder die categorie. Maandelijks worden momenteel in Nederland gemiddeld zo'n dertig plantages opgerold.

Wanneer de avond valt, zuigen de bezoekers van het Hash-Bash festival aan hun laatste joints en ballonnetjes. “Geweldig dat dit hier kan”, zegt de Brit Nick Wingate. Zijn tas puilt uit van de folders, flesjes en potjes. In zijn andere hand heeft hij een trosje ballonnetjes. “Voor vanavond.” Organisator Mestron spreekt van een “redelijk geslaagd festival”, al heeft hij zijn kosten er niet uit. Volgend jaar weer, zegt hij hoopvol.