Thaise premier moet weg maar blijft nog even zitten

SINGAPORE, 23 SEPT. Drie dagen hield hij zich staande, maar toen werd de druk op Banharn Silpa-archa teveel. De premier van Thailand beloofde in de vroege uren van zaterdagmorgen om binnen zeven dagen af te treden.

De 64-jarige Banharn gaf toe bekaf te zijn. Urenlang was hij ondervraagd door leden van het Thaise parlement die hun vertrouwen in hem hadden opgegeven. Banharn is vanaf het moment dat hij veertien maanden geleden aan de macht kwam een omstreden figuur geweest. De kleine Thai werd beschuldigd van corruptie, fraude en economisch mismanagement. Banharn zou zijn kabinet hebben volgestopt met even onbetrouwbare heren als hij zelf, hij zou zich bezighouden met koop en verkoop van stukken land en hij had zelfs, zo beweerde de oppositie die het debat tegen hem leidde, zijn geboortepapieren vervalst: Banharn was niet in Thailand geboren, maar in China en mocht derhalve officieel niet eens premier van Thailand zijn.

Banharn Silpa-archa, een zwijgzame politicus uit de provincie die in Bangkok nooit helemaal geaccepteerd is, had weinig te zeggen op alle aantijgingen. “Niemand is perfect. Niemand is honderd procent goed”, mompelde hij vrijdagnacht aan het einde van zijn ondervraging. Maar die relativerende woorden klonken allesbehalve overtuigend in het parlement en voor de miljoenen Thaise televisiekijkers die het debat live konden bekijken.

Omdat Banharn, in ruil voor zijn belofte om af te treden, een motie van wantrouwen overleefde, is hij nog steeds aan de macht. Dat geeft de Thai de kans zelf de regie te voeren over zijn afscheid en opvolging en ook om wraak te nemen op zijn politieke vijanden.

Met het bezoek van de Britse koninging Elisabeth en de Amerikaanse president Clinton op de Thaise agenda voor de komende weken, lijkt het er op dat Banharn zijn vertrek nog wel even wil uitstellen. Aanvankelijk beloofde hij om eind deze week zijn ambt over te dragen aan een opvolger. Maar gisteren kwam het bericht van zijn woordvoerder dat “Banharn wellicht langer zal aanblijven als premier indien dat nodig is”.

De coalitiepartners van Banharn zullen hem echter onder druk zetten zo snel mogelijk op te stappen. Op die manier kunnen zij een nieuwe regering vormen, zonder dat daar verkiezingen voor nodig zijn. Maar een wraaklustige Banharn zou, juist tegenover deze 'partners' die hem tijdens het driedaagse debat nauwelijks beschermden, kunnen besluiten het parlement te ontbinden zodat verkiezingen juist noodzakelijk zijn.

Met zo'n stap zou Banharn vooral zijn plaatsvervanger in de regering, generaal Chavalit Yongchaiyudh, die tevens minister van defensie is, een hak zetten. Chavalit, even oud als Banharn en leider van de op één na grootste partij in de regeringscoalitie, ambieert al jaren de toppositie in zijn land en wordt getipt als de opvolger van Banharn. Het was ook Chavalit die namens de coalitiepartners zaterdagmorgen van Banharn eiste dat deze zijn ontslag indiende. En juist dat initiatief zou Chavalit nu wel eens duur kunnen komen staan.

Politiek analisten speculeren daarom nu al over een compromiskandidaat voor het premierschap: de huidige minister van buitenlandse zaken van Thailand, Amnuay Viravan, een voormalig bankier die anderhalf jaar geleden zijn eigen politieke partij opzette.

    • Max Christern