Paus vermijdt controverse tijdens bezoek Frankrijk

PARIJS, 23 SEPT. Paus Johannes Paulus II heeft de meeste controversiële onderwerpen vermeden tijdens een vierdaags bezoek aan Frankrijk dat gisteren als een publiek succes is afgesloten. Het hoofd van de rooms-katholieke kerk bracht geen wijziging in zijn ook in Frankrijk omstreden standpunten over abortus en gezinsvorming.

De laatste openluchtmis in het pauselijk tournée door Frankrijk, gisteren in Reims, bracht 180.000 à 200.000 mensen naar het militaire vliegveld van de stad. Later leidde de paus de mis in de kathedraal van Reims en bad hij in afzondering in de basiliek van Saint-Remi, de bisschop van Reims die in 496 de Frankische koning Clovis na diens bekering tot het christendom doopte. De herdenking van die gebeurtenis wordt gezien als een beginpunt van de Franse natie.

De paus vermeed tijdens zijn talrijke toespraken de omstreden thema's rond Clovis en het rooms-katholieke karakter van Frankrijk. De maanden voorfagaand aan de reis was er veel kritiek geuit op het feit dat de Franse regering een sterk staatskarakter aan het bezoek en de ermee samenvallende Clovis-viering had gegeven. De kerkvorst onderstreepte het religieze aspect van Clovis' bekering en duidde Frankrijk niet opnieuw aan als 'oudste dochter van de kerk', zoals hij tijdens een legendarische toespraak in 1980 deed.

Johannes Paulus II prees 'de Franse geest' en vermeed daarmee zout te wrijven in de wond van degenen die de afgelopen maanden en ook deze zondagmiddag demonstreerden voor de scheiding van kerk en staat. In diverse Franse steden waren demonstraties tegen de paus en de r.-k. kerk. De opkomst werd omschreven als redelijk maar niet indrukwekkend. Het organiserend Comité 22 september bundelde onder meer de aids-actiegroep Act Up, SOS Racisme, vrijmetselaren, voorvechters van het recht op abortus en voorstanders van het openbaar onderwijs.

Door de nadruk te leggen op de sociale taak van de kerk en de eigen volgelingen op te roepen tot solidariteit, en “de ontwikkeling van een religieuze discussie met allen”, gaf de paus een menselijke en verzoenende toon aan zijn optreden. Hij stond stil bij de werkloosheid en de sociale tweedeling in Frankrijk door te bidden voor armen, vreemdelingen en zieken.

Zaterdag droeg hij op het militaire vliegveld van Tours voor een honderdduizendkoppig publiek de mis op aan Sint Maarten, de heilige van Hongaarse komaf die de helft van zijn jas aan een arme afstond. Saint-Martin stierf zestien eeuwen geleden. De paus werd daar voorgesteld aan vele chronisch zieken en gehandicapten tot wie hij een persoonlijk woord van bemoediging sprak. Bij zijn afscheid van premier Juppé uitte de paus de wens dat Frankrijk zou blijven “bijdragen aan de verbreiding van de idealen van vrijheid, gelijkheid en broederschap die zij aan de wereld had weten voor te houden”.

Hoewel de paus gisteren erg vermoeid leek, heeft hij de reis goed doorstaan. Zijn geslaagde contacten met de massa hadden hem goed gedaan, wist men in zijn omgeving. Geruchten over een aanstaand aftreden om gezondheidsredenen werden door ingewijden weggewoven. Het is de bedoeling dat de paus volgend jaar augustus terug is in Parijs ter gelegenheid van de twaalfde Wereld- jeugddagen. Hij hoopt dan de Champs Elysées ter beschikking te krijgen om enige miljoenen jongeren om zich heen te verzamelen.