JACQUES PALINCKX OVER BRIAN WILSON

“Toen ik die 'geheime' stukken voor het eerst hoorde, voelde ik me als een bioloog die een nieuw, onduidbaar dier ontdekt. Het bleken opnamen voor Smile, een soloalbum dat nooit werd voltooid omdat de maker halverwege het project in elkaar stortte.”

Gitarist en groepsleider Jacques Palinckx (1959) werd opgeleid in de beeldende kunst maar manifesteerde zich in de jaren tachtig vooral in de geïmproviseerde muziek. De laatste jaren ontpopt hij zich als een gedreven 'dé-componist', iemand die met oude dingen nieuwe maakt. Na Beatles, Madonna en Pink Floyd gaat nu een andere 'icoon' uit de popmuziek onder het mes: de getormenteerde Beach Boys-baas Brian Wilson.

“Toen de stukken in '93 opdoken begreep ik direct waarom ze destijds niet waren uitgebracht. Ze zijn voornamelijk instrumentaal en als er wordt gezongen gaat het niet over 'jongen zoekt meisje' of variaties daarop. Het is bescheiden muziek, wel heel lieflijk en mooi, maar te vreemd voor de popmuziek van de jaren '60. Ze passen eigenlijk in geen enkele traditie. Van Bach naar Beethoven loopt er een lijn en dat zie je ook in de jazzmuziek: John Coltrane is ondenkbaar zonder Charlie Parker. Deze stukken echter zweven los in de ruimte, daarom vind ik ze ook zo intrigerend.

“Ik heb niet de pretentie te denken dat ik Wilsons 'Unvollendete' af kan maken en probeer het ook niet. Wat mij inspireert is de hysterische creativiteit die hij toeliet bij de productie van Smile. Werkelijk alles was mogelijk. Soms werd het werk van weken in één keer van tafel geveegd en vervangen door iets anders. Hij had de spontaniteit van een kind. Heel interessant vind ik ook wat er gebeurt als zo'n creatief talent, miljonair op zijn 19de, zich ineens volkomen terugtrekt. De tegenstelling tussen dat kinderlijk spontane en dat neurotisch introverte wil ik zo schrijnend mogelijk uit laten komen.

“De opzet is absoluut niet strikt biografisch. Ik werk in dit project samen met dansers en acteurs en we schetsen Brian Wilson op onze eigen manier. Karakteristiek voor de Beach Boys is natuurlijk de fraaie samenklank van die vijf mannenstemmen. Die moet je niet willen imiteren, tenzij je het aanstuurt op een parodie. Ik gebruik voor de zang twee vrouwen, geïnspireerd door het feit dat Wilson ooit verliefd was op twee zingende zusjes. Daarnaast zijn er nog zijn twee dochters die als Wilson Phillips omstreeks '90 furore maakten. Het zijn de stemmen van de vrouwen in zijn leven.

“Ik maak als verantwoordelijke voor de muziek vooral omtrekkende bewegingen: welke muziek zou Wilson kunnen hebben geïnspireerd, wat hoorde hij uit zijn moeders platenkast? We spelen maar twee stukken die je covers zou kunnen noemen. In my Room bijvoorbeeld stamt uit zijn surfperiode, met deuntjes over zonnige dagen met leuke meisjes in leuke bikini's. Maar de tekst kondigt al aan wat hij vijf jaar later zou doen: ophouden met werken, een dosis LSD nemen en voor jaren lethargisch in bed blijven liggen.

“Het wordt in elk geval een grillige productie omdat we niet gekozen hebben voor de opera-optie met kant en klare tekst en muziek, er wordt soms hevig geïmproviseerd. De surfplank mag mee, maar het publiek zal soms moeite moeten doen om boven water te blijven. Ze kunnen met die plank natuurlijk ook zwaaien; uit puur enthousiasme maar desnoods ook het omgekeerde.”

Brian Wilson is een project van Jacques Palinckx en septet, leden Mondriaan Kwartet, de zangeressen Saskia C. Doornbos en Felicity Provan, dansers/choreografen Andrea Leine en Harijono Roebana, tekstschrijver Pietjan Dusee en de vormgevers Hedy Grünewald en A.M. Kopper. Voorstellingen: 26 t/m 28/9 Korzo Den Haag; t/m 2/11 Den Bosch, Groningen, Amsterdam, Zwolle, Tilburg, Rotterdam, Utrecht, Gent, Eindhoven.