AARDAPPELETERS VAN ZALM

“Ik zit gewoon om zes uur achter de aardappels.” En: “Elke baan, ook de mijne, kan in deeltijd worden vervuld. Kijk naar de hoogste bazen op een departement: de directeuren-generaal. Die zijn er vaak nog hoogleraar bij of ze hebben commissariaten. Dat kan ook, dus kan deeltijd ook.”

VVD-minister Gerrit Zalm van Financiën werd deze maand in een interview langs de 'Feministische Meetlat' van het maandblad Opzij gelegd. Niet verwonderlijk dat hij met dit soort uitspraken hoog scoort op de 'meetlat', maar op zijn departement is het vraaggesprek minder goed gevallen. “Al dat 's avonds op kantoor zitten lijkt wel chic, maar is nergens voor nodig”, zegt Zalm in het vraaggesprek.

“Toen Gerrit nog gewoon ambtenaar op Financiën was, deed hij 's avond altijd als laatste het licht uit”, weet een collega uit die tijd. “Hij werkte altijd. Binnen Financiën maak je geen carrière wanneer je 's avonds om zes uur bij moeders achter de aardappelen zit.” De 'aardappel-uitspraak' van Zalm in Opzij is op zich niet nieuw; in een personeelsblaadje heeft de VVD-er zijn ambtenaren al eens eerder gewezen op zijn eetgewoonten. In het vraaggesprek zegt hij daarover: “Dat hebben vooral vrouwen met veel instemming gelezen. Die hielden hun man die uitspraak voor de neus en zeiden: als de minister thuis kan eten, kun jij dat ook.”

Maar Prinsjesdag zou dit jaar op de derde dinsdag van oktober zijn gevallen wanneer de ambtenaren van Financiën zich het levensritme van hun minister eigen gemaakt zouden hebben. Ook dit jaar werd weer tot 's avonds laat gesleuteld aan teksten en tabellen.

Om zijn (top-)ambtenaren niet van zich te vervreemden, probeerde Zalm met een grap en een grol de onvrede afgelopen dinsdag weg te nemen. Tijdens het traditionele Prinjesdagfeest op het departement waarmee de nieuwe Miljoenennota wordt gevierd, dankte hij zijn ambtenaren voor hun inspanningen. Met een kwinkslag sprak hij de hoop uit dat niet alleen de minister 's avonds om zes thuis is. “Gerrit past zijn boodschap aan zijn publiek aan”, zegt een ambtenaar, “daar is hij politicus voor. Maar het is goed dat hij hier op het departement even een nuance heeft aangebracht.” In ieder geval heeft Zalm het imago van de ambtenaren van Financiën genuanceerd. De licht arrogante macho-heren in hun donkerblauw kostuum zijn nu gewoon 'de aardappeleters van Zalm' geworden, zo wil de typering op andere departementen.

    • Cees Banning