Konate uit Mali

Ruim tien jaar geleden vluchtte Konate uit Mali naar Frankrijk. Hoe kwam hij hier? “Met de auto.” Konate (47) grijnst. Hij gaat duidelijk niet precies vertellen hoe hij met de auto de Middellandse Zee is overgestoken. Het duurde lang en was avontuurlijk.

En toen was hij in Parijs. Daar vond hij snel werk in de bouw. Wit werk. Hij betaalde belasting en droeg sociale premies af. Hij kreeg na drie jaar een tijdelijke verblijfsvergunning voor zes maanden, soms voor drie maanden. Die werd steeds weer verlengd. Tot 1993, het jaar waarin de toenmalige minister van binnenlandse zaken Pasqua de immigratie-regels verscherpte. Toen kreeg hij van de politie opeens een wit papier: 'Zonder Verblijfsvergunning - moet het Franse grondgebied binnen een maand verlaten hebben'.

Konates laatste baas stuurde hem direct weg. Geen papieren, geen werk. Dat overkwam meer langdurige tijdelijke immigranten. Zij doken onder. “Wij kunnen altijd een beroep doen op familieleden en het Afrikaanse circuit, maar het was op den duur geen doen. Er kwamen er steeds meer die door de Wet-Pasqua op straat kwamen te staan.”

Deze zomer bezetten zij met een hele groep, meest Afrikanen, de Saint Ambroise-kerk in Oost-Parijs. Toen zij daar door de politie uitgehaald waren, namen zij na allerlei omzwervingen de Saint-Bernard in bezit, midden in de drugs- en immigrantenwijk Goutte d'Or, ten noorden van het Gare du Nord.

Met een druk, klein meisje op zijn knie en op de omliggende matrassen omringd door twee vrouwen en meer kinderen vertelt Konate zijn verhaal. Zij vallen hem steeds in het Afrikaans in de rede. Hij antwoordt hen in het Frans. “Jawel, ik moet dit vertellen. Iedereen mag weten hoe Frankrijk met ons omgaat.” De volgende vraag was aardig bedoeld: zit u hier met uw hele gezin? Een brede grijns, het lange, verticale litteken op zijn wang krult helemaal omhoog. Zijn ogen zeggen: volgende vraag, sukkel.

Nu kan ik hem niets meer vragen. Ook de Saint-Bernard is ontruimd, voor dag en dauw, met honderden gehelmde agenten. Ik ben zijn spoor bijster.