Ferrari

Als info-gevangene ben ik altijd ten diepste ontroerd als ik Ab Krook zie lopen. Die gladde kin, die diepe ogen vol ochtendlicht, die heerlijke nonchalance in de tred alsof hij nooit ergens heen moet, die totale overgave van een hobbelpaard. Zelden een mens gezien met zoveel buitenlucht om zich heen als Ab Krook: uit hem vluchten de vogels.

Een schaatscoach is geboren met de handen in de broekzakken. Zo staat hij ook op het ijs. Een eigenheimer, souverein aan last en lust van de dagelijkse dingen, alleen in de weer met de kwaliteit van het ijs en het vet van de ijzers. En soms, na een wedstrijd, de high five als ultiem teken van moderniteit. Een schaatscoach hoor je niet over zieleroerselen, heeft vrouw noch kinderen - eigenlijk is het al te veel dat zijn naam in de krant komt.

Zo kende ik Ab Krook: anoniemer dan ijs. Maar deze week viel het archetype aan stukken. Ab was ineens meneer Krook, een ambtenaartje met diplomatenkoffer. De stropdas perfect geknoopt, de haren onder de gel, het gezicht gevijld. Meneer Krook ging vegaderen op het hoofdkantoor van KNSB-sponsor Aegon. Vier uur later zei Annamarie Thomas dat de aanwezigheid van Ab Krook doorslaggevend was geweest. Nog volgens de wereldkampioene waren de bond en de rebellerende schaatsers dicht tot elkaar gekomen in het vier uur durend gespek. Annamarie Thomas: “Ik heb nog nooit zo'n goed gesprek met de KNSB gehad als deze middag.”

Vier uur aan tafel zitten met bestuur en sponsor: honger is een geringere straf. Dat gebrabbel uit dode monden, dan nog over geld. Ard Schenk is nu ook afgedaald in de duisternis van het bobo-bestaan, maar vier uur kneuteren over tegengestelde belangen van hoofd- en subsponsor redt zelfs hij niet. Ik heb met met deze colossus weleens een paar uur getafeld en we kwamen die avond samen niet aan duizend woorden. Lieve man, maar converseren is voor hem stro hakken.

“Goed geboerd, Ard?”

“Net een rijtjeshuis aan.”

“Wel een gelukkig mens?”

“Fietsen in de zomer, schaatsen in de winter, meer is er niet.”

“Kan de toekomst nog wat worden?”

“Alles slijt.”

Misschien is Jeroen Straathof iets omslachtiger in woord en gezelligheid, maar Henk Gemser, meneer Krook en bondsvoorzitter Wim Schenk zijn dat zeker niet. Hoe taalgevoelig de Aegon-boekhouder is weet ik niet. Als Annamarie Thomas het desondanks over het gesprek van de eeuw heeft, dan moeten er tot nu toe bitter weinig liederen over haar heen zijn gegaan. Toch jammer voor een jong meisje.

Het treurige is dat er in de schaatswereld alleen nog gepraat wordt als het over geld gaat. Of over macht. Lang heb ik gedacht dat deze sport als monument van het amateurisme zou overleven. Ik hoor het Yvonne van Gennip nog zeggen: “Schaatsen is alles wegdouwen: liefde, emoties, geld, je hele zelf. Door de bocht gaan zonder het voetje van het ijs op te lichten, daar gaat het om.”

Toen kwam Sanex.

Rintje Ritsma liet zich als eerste verleiden om als hansworst voor deze privé-sponsor op te draven. Tot in het bad. De enige die hij daarmee kon bekoren was Annemarie Jorritsma. De minister vond Rintje wel sexy, liet ze zich ontvallen. Het volk dat nog iets beter bij zinnen was dacht: nooit meer Sanex, maar de sponsorcarrousel bleek niet meer te stoppen. De stugge klop van het geld beroerde voortaan de aders van een hele generatie. Nog even en de dijen van Martin Hersman, Falko Zandstra en Annamarie Thomas zijn de fluorescerende spiegels van Kroonworst, Van Gils en Chicken Tonight. Weg schoonheid van lijf en leden.

Natuurlijk hebben schaatsers en schaatsters recht op een fatsoenlijk basisinkomen, een royaal premiestelsel, zelfs op iets meer auto dan een Vectra. Maar door de brand in je lijf heenknallen voor Sanex, dat nooit.

De bulldozers van Thialf waren mede zo geliefd omdat ze, in tegenstelling tot voetballers en wielrenners, binnen de sociale lotsgemeenschap van het volk bleven. Gewone jongens, lekkere meiden. Zuurkool, pils, een paar varkens achter het huis voor eigen gebruik. Eer en ambitie werden ontleend aan de opwinding van het dorp. Schaatskampioenen laten zich niet rondrijden in Den Haag. Dat wordt nu anders. Reken maar dat Sanex met de RVD een audiëntie bij Bea weet te ritselen voor Rintje.

Moge Raymond van Barneveld, de laatste amateur van de Staat der Nederlanden, morgen gesponsord worden door Ferrari.