Bouwer BAM trekt zich terug van Duitse markt

ROTTERDAM, 20 SEPT. Het Nederlandse bouwconcern Koninklijke BAM Groep trekt zich terug uit Duitsland na “een ernstige verslechtering van de gang van zaken” in dat land. Dit heeft BAM, de in omvang vijfde bouwer in Nederland, gisteren bekendgemaakt bij de publicatie van de halfjaarcijfers.

De winst van BAM is in het eerste half jaar van 1996 dramatisch gedaald van 8 naar 0,6 miljoen gulden. Dit was het gevolg van de grote problemen op de Duitse bouwmarkt, die in totaal een verlies van 13 miljoen gulden hebben opgeleverd. In dit bedrag zit naast het operationele verlies ook een eenmalige voorziening om “de activiteiten in Duitsland af te bouwen”.

BAM bouwt sinds een jaar of drie in Düsseldorf, Berlijn en - in minder mate - Leipzig woningen en bedrijfsgebouwen, voor een bedrag van 60 miljoen gulden in 1995. “Vorig jaar zaten we met de projecten al op verliesjes, die echter vooral de laatste weken snel zijn toegenomen. We hebben de projecten dus tegen het licht gehouden en zijn tot de conclusie gekomen dat er geen licht aan het einde van de tunnel is te zien”, zegt een woordvoorder van BAM. “We gooien de deur in het slot, in alle opzichten, zodat 20 tot 30 stafwerknemers zullen afvloeien.”

BAM wijt de verliezen - “Winsten hebben we niet geboekt” - voor het overgrote deel aan de snel verslechterende marktomstandigheden in Duitsland. “Er is voor bepaalde prijscategorieën in de woningbouw een kopersstaking, waardoor projectontwikkelaars voor wie wij bouwen het project stilleggen”, zegt de woordvoerder. BAM is bezig met enkele schadeprocedures tegen deze vorm van contractbreuk, maar verwacht daarvan niet veel meer dan “beperking van de schade”.

BAM is niet de enige Nederlandse bouwer die - in de woorden van de woordvoerder - “een scheur in de breuk heeft opgelopen”. Ook Duitse bouwers zoals Holzmann en Hochtief hebben recentelijk lagere winstcijfers of zelfs verliescijfers bekendgemaakt. De Hollandsche Beton Groep (HBG), Nederlands grootste aannemer, is bezig met een grondige reorganisatie bij de Duitse dochteronderneming.

De Duitse bouwmarkt is in het slop geraakt door de algehele economische teruggang en de overcapaciteit als gevolg van de grote hoeveelheid aanbieders De achteruitgang op de binnenlandse bouwmarkt leidde tot een lagere bezettingsgraad bij Duitse bedrijven, een grotere prijsdruk en een record aan faillissementen. De investeringen in de bouw namen in het westen van Duitsland af. In het oosten was in 1995 weliswaar nog sprake van een groei, maar die lag onder het niveau van 1994. Voor 1996 wordt nauwelijks nog op expansie gerekend. De bouwers verwachten pas volgend jaar weer enige herstel.

Begin jaren negentig werden veel buitenlandse bedrijven - waaronder ook Nederlandse - aangelokt door de geweldige opleving op de Duitse bouwmarkt na na de hereniging van West- en Oost-Duitsland. BAM begon pas in 1993 en dat was “achteraf gezien inderdaad aan de late kant”, meent de woordvoerder: “We waren toen wij aankwamen niet zo goed bekend in Duitsland.”

De enige succesvolle Nederlandse bouwer in Duitsland is Kondor Wessels, waarvan een van de erflaters, Dick Wessels, al heel lang actief in Duitsland is. Na de hereniging was Kondor Wessels er ook heel snel bij met het opkopen van bouwgronden, vooral in de regio Berlijn. De BAM-woordvoerder is vol lof: “Kondor Wessels verdient een groot compliment voor deze werkwijze. Duidelijk is dat het ontwikkelen van projecten op eigen gronden meer oplevert dan het bouwen in opdracht, zoals wij hebben gedaan.”