R96 gewijd aan invloed digitale media op kunsten

Vanaf vandaag staat Rotterdam tien dagen in het teken van de 'nieuwe media'. De vele mogelijkheden van de nieuwe digitale en elektronische media komen uitgebereid aan bod tijdens R96, de tweede editie van het jaarlijkse R festival.

Dat Rotterdam de dingen graag groot aanpakt, moge niet alleen blijken uit de haven, de megabioscoop en de recent verrezen kantoorkolossen in het centrum, maar ook uit het dit jaar voor de tweede maal georganiseerde R festival. Het tiendaagse programma van R96 omvat 300 voorstellingen en projecten, verspreid over 21 locaties.

Het omvangrijke festival, dat vorig jaar is opgezet in een poging het culturele klimaat in de stad te versterken, beoogt een wisselwerking tussen kunst en stad tot stand te brengen. Daartoe onderscheidt het festival een kunst- en een stadsprogramma. In het eerste geval gaat het om voorstellingen en projecten van Rotterdamse kunstinstellingen; het andere onderdeel betreft zowel door het coördinerende bureau Rotterdam Festivals geïnitieerde locatieprojecten, als her en der uitgevoerde initiatieven van kunstenaars en instellingen.

Om het duizelingwekkende aanbod aan evenementen en activiteiten tijdens de tien dagen enige structuur te geven kiest het festival jaarlijks een min of meer vastomlijnd onderwerp dat verband houdt met Rotterdam. Vorig jaar was dat de internationale en multiculturele samenleving, dit jaar onderzoekt het festival, onder de titel De nieuwe verleiding, wat de invloed is van de digitale en elektronische media op kunst, cultuur en stad. Een onderwerp dat is ingegeven door de verhuizing naar Rotterdam van V2, een instituut op het gebied van de 'instabiele media' dat jaarlijks het Dutch Electronic Art Festival (DEAF) organiseert.

Het programma van R96 biedt zowel spectaculaire, als serieuze en ludieke evenementen, zoals de multimedia-voorstelling Elsinore door de Canadese theatermaker Robert Lepage; een overzichtstentoonstelling van de Canadese media- en technologiekunstenaar Tony Brown; een groots opgezette klankperformance onder leiding van Cas de Marez in de Centrale Bibliotheek; een op het Hoofdbureau van politie ingericht datingbureau dat 'smachtende alleenstaanden' langs digitale weg naar een partner helpt zoeken en 'The Mix', een elektronisch gala waarin klassieke muziek en housemuziek met elkaar worden vermengd.

Het feit dat Rotterdam Festivals deze uiteenlopende onderwerpen in een festival bijeen heeft gebracht is volgens programmaleider Gepke Bouma het gevolg van een nieuw beleid in Rotterdam: “Jarenlang was de situatie verwarrend omdat alle evenementen afzonderlijk door de gemeente werden georganiseerd. Een paar jaar geleden ontstond het idee een coördinerend bureau voor festivals te beginnen dat een overzicht van alle evenementen zou hebben. Het debâcle van de viering van het 650-jarig bestaan van Rotterdam in 1990 gaf de doorslag en kort daarna is ons bureau opgericht met als taak alle gratis toegankelijke zomerfestivals te begeleiden en in september het R festival te realiseren.

“De instellingen die meedoen behouden hun eigen artistieke verantwoordelijkheid - wij zorgen ervoor dat ze zich aan het begin van het nieuwe culturele seizoen gezamenlijk kunnen presenteren.” Gepke Bouma geeft toe dat het R festival door de brede opzet, de diversiteit aan onderwerpen en de vele locaties, geen makkelijk herkenbaar festival is. “Ons nadeel is dat we zoveel kunstdisciplines bestrijken; het Filmfestival in Rotterdam bijvoorbeeld, is vanwege het eenvoudige produkt veel overzichtelijker.”

Volgend jaar staat het festival in het teken van De eeuwige jeugd - een thema dat aansluit bij de demografische ontwikkeling van Rotterdam: de stad is volgens Bouma als een van de weinige steden in Nederland aan het verjongen. Er is ook al contact met instellingen die belangstelling tonen voor Het verlangen naar de zee dat in R98 aan bod komt. Een evocatieve titel die verwijst naar de haven en rivier en bij veel Rotterdammers, aldus Bouma, 'een knoestig sentiment' oproept.

Het betekent echter niet dat iedereen die met een leuk idee komt 'langsfladderen', zoals Bouma zegt, ook een plaats krijgt in het festival. “Dit jaar zijn we vrij streng geweest met het thema - het feit dat iets technisch mogelijk is maakt het niet bij voorbaat interessant. R96 laat zien hoe kunstenaars en instellingen de elektronische informatiestroom op hun eigen wijze hebben geïnterpreteerd. Misschien steek je als bezoeker er iets van op, maar soms is een project vooral een spektakel dat je moet ondergaan.”

R96, 19 t/m 29/9. (06-8998890)

    • Noor Hellmann