'Ingrijpen in sociale zekerheid onvermijdelijk'; Kritiek De Korte op beleid-Kok

DEN HAAG, 19 SEPT. Volgens voormalig vice-premier dr. R.W. de Korte van de VVD is het onvermijdelijk dat er ingegrepen wordt in de hoogte en de duur van de uitkeringen. De Korte, nu vice-president van de Europese Investeringsbank in Luxemburg, looft minister Wijers (D66, Economische Zaken), die wél wil ingrijpen in de uitkeringshoogte en bekritiseert zijn eigen partijgenoot, staatssecretaris F. de Grave (Sociale Zaken), die dat niet wil.

De Korte zou zijn kritiek vanmiddag uiten tijdens een forumdiscussie over de Miljoenennota aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

De Korte ergert zich aan de “Goed Nieuws Show” van het kabinet Kok en verwijt zijn partijgenoten dat zij daaraan meedoen, zo zegt hij tegen deze krant. Volgens De Korte is ook VVD-leider Bolkestein te vriendelijk voor het kabinet. Bolkestein onderstreept onvoldoende “dat er onvoldoende wordt ingegrepen in de sociale zekerheid”. Daar moet volgens de voormalige right winger van de VVD-fractie nog flink in gesneden worden.

De Korte: “Onze uitkeringen, zeker die voor alleenstaanden, behoren tot de hoogste in de Europese Unie. En die behoren weer tot de hoogste in de wereld. De Nederlandse werkloosheidsuitkeringen zijn drie tot vier keer hoger dan in Japan of de Verenigde Staten. Daar bovenop komen nog allerlei voorzieningen zoals huursubsidie. Als een uitkeringsgerechtigde gaat werken raakt hij of zij die weer kwijt. Mensen met een uitkering op minimumniveau moet 10 tot 25 procent meer loon worden geboden om geprikkeld te worden tot het aanvaarden van een baan. Voor minder loon is niemand bereid te werken.”

Ondanks de “paarse wapenstilstand” op dit punt zullen volgens De Korte “vroeg of laat aanpassingen in de sfeer van de hoogte en de duur van onze uitkeringen onvermijdelijk zijn”. Deze noodzaak wordt volgens De Korte groter door het feit dat de uitkeringen weer zijn gekoppeld aan de gemiddelde contractloonstijgingen.

“Niemand praat daarover”, zegt De Korte desgevraagd. “De drie regeringspartijen houden een Goed Nieuws Show. Ik zie het als mijn taak als objectieve beoordelaar op afstand om Paars uit de droom te helpen. Ik houd de nieuwe staatssecretaris, Frank de Grave, graag nog eens het VVD-verkiezingsprogramma 1994-1998 voor. Hij zat zelf in de commissie die het opstelde en kent dus de rekensommen. Het Centraal Planbureau, dat toen nog onder leiding van Gerrit Zalm stond, heeft dat programma doorgerekend. Het VVD-programma zou 300.000 meer personen aan werk helpen dan het regeerakkoord. Dat VVD-verkiezingsprogramma ging uit van ontkoppeling en van aanpassingen in de hoogte en de duur van uitkeringen. Over die hoogte en die duur is een wapenstilstand gesloten. Daar staat niets over in het regeerakkoord. Maar er staat ook niet in dat hoogte en duur niet ter discussie moeten worden gesteld. Volgens mij is dat namelijk wél nodig. Het kabinet is bezig om de sociale zekerheid na tien tot vijftien jaar bevriezing van uitkeringen weer uit te bouwen. Wat voorgaande kabinetten met veel moeite hebben bereikt wordt door het huidige kabinet weer teruggerold.”

Het voorstel van minister Wijers (Economische Zaken) om de WW niet meer af te leiden van het laatstgenoten loon, maar van het gemiddeld over een aantal jaren verdiende loon (middelloon-WW) is volgens De Korte “een gematigde ingreep in de hoogte van de uitkeringen”. “En zelfs die ligt al gevoelig bij de PvdA, gezien de opgewonden reactie van minister Melkert. Maar ik vind wat Wijers voorstelt heel verstandig. Ik neem aan dat hij gesteund wordt door de minister van Financiën.”

Van de in het regeerakkoord beloofde “tussenstand” vindt hij weinig terug in de nota Werken aan zekerheid, die met Prinsjesdag werd gepresenteerd. “Daar staan bespiegelingen in over de oudedagsvoorziening, maar geen maatregelen. De kijk op de toekomst van de sociale zekerheid wordt geblindeerd. Het kabinet doet of er geen werk meer aan de winkel is. Er is sprake van een tussenstandverduistering. Volledig onterecht. Want als je ziet welke discussies er in Duitsland en in Frankrijk worden gevoerd, dan kan het niet anders of ook hier staat er nog een hoop te gebeuren. Ik vind het verdomd knap hoe de PvdA erin is geslaagd om de volledige koppeling van de uitkeringen aan de contractlonen weer boven tafel te halen en tegelijkertijd elke ingreep in hoogte en duur van de uitkeringen weet te blokkeren. Maar het kan en mag niet zo zijn dat de coalitiepartners daar adhesie aan betuigen. Er mag in zo'n paars kabinet best verschil van visie blijven bestaan.”