Gokken in cyberspace

Na honderd keer trekken aan de eenarmige bandiet staat de teller op plus drie coins. Een magere score. Hoeveel geld inmiddels is verspeeld, valt niet meer te becijferen - het startkapitaal was oneindig, de teller registreerde alleen de winst en bovenal: de inzetten verdwenen niet rinkelend in een roodverlichte gleuf, maar werden met een klik van de muisknop in de virtuele gokkast gegooid. En munten die niet door de vingers zijn gegleden, voelen nauwelijks als verlies.

Gokken op Internet kent twee uitersten: het is alles of niets. Bovenstaande ervaring komt uit de laatste categorie. De fruitmachine is te vinden op 'Virtual Vegas: the entertainment-site where everyone is a winner'. Er valt niets tastbaars te winnen of te verliezen - dodelijk voor de goklust - en de virtuele kast bestaat slechts uit drie plaatjes op rij. Na elke klik met de muis verdwijnen ze even uit beeld om na een halve seconde weer terug te komen. Twee of drie gelijke afbeeldingen leveren coins op, maar alleen iemand die zich stierlijk verveelt heeft het geduld om hier op te wachten.

Op duizenden Internet-sites zijn fruitmachines, bingo's en lotto's te vinden met onschuldige prijzen variërend van nepgeld tot niets verhullende blootfoto's, en van een felicitatiemuziekje tot een feestelijk knipperend beeldscherm. Anders is het in de wereld van de klinkende munt: virtuele casino's met lokroepen als '$$$ WIN MONEY GAMBLING $$$' of 'Win money at Indian Casino's'. Hier moet met harde dollars worden gespeeld.

Volgens A. van 't Veer, onderzoeker aan de Erasmus Universiteit, is er steeds meer interesse in het aanbieden van multimediale kansspelen. Ze richten zich niet alleen op de nationale markt, maar zijn zeer sterk internationaal georiënteerd. Van 't Veer: “Vooral wereldomvattende computernetwerken als Internet vormen een mogelijkheid om op elk moment van de dag een wereldomvattend publiek te bereiken. Naar schatting is er op jaarbasis zo'n tien miljard dollar mee gemoeid.”

Veel exploitanten van virtuele gokspelen bevinden zich in kleine staten als Liechtenstein, Grenada en Belize, waar vrijwel geen regelgeving is op dit gebied. Bovendien betalen de ondernemingen in deze landen geen kansspelbelasting, waardoor zij extra aantrekkelijk zijn voor de - vaak met een Zwitserse bankrekening spelende - gokkers.

Ook de Liechtensteinse exploitant van het gokpaleis Interlotto bedient zich van deze constructie. De aangeboden spelen staan weliswaar 'onder toezicht van de staat Liechtenstein', maar zijn in de praktijk aan weinig regels gebonden. Bezoekers kunnen kiezen uit vele keuzemogelijkheden. Spot the Ball, Wheel of Cash en Tic Tac Cash staan voor iedereen open. Hier is gokken echter serieus, toegang tot een spel wordt pas verleend na het invullen van een deelnemersformulier. Verzoeken om gebruikersnaam en wachtwoord zijn nog relatief onschuldig, maar daarna komt de vraag naar het creditcardnummer.

Uit een onderzoek in opdracht van Holland Casino's blijkt dat 88 procent van de casinobezoekers slechts één tot driemaal per jaar de speeltafels opzoekt. Het casinobezoek is in de eerste plaats bedoeld als avondje uit, het gokken is secundair. Gokken op Internet draait echter om de knikkers en niet om het spel. Inloggen en inzetten, dat is de volgorde. Even rondkijken om bij een aangename speeltafel aan te schuiven is er niet bij. Voor drankjes moet de speler zelf zorgen, om gepaste kleding vraagt niemand.

De huiselijke ambiance en het gokken met giraal geld werken verslaving in de hand. De multimediale kansspelen maken geld als het ware onzichtbaar doordat bedragen moeiteloos via creditcard of bankrekening door de handen glippen. Volgens de stichting AGOG (Anonieme Gokkers en Omgeving Gokkers) hebben de eerste Internet-gokverslaafden zich reeds gemeld bij de hulpverleners.

Gokken in een 'echt' casino brengt een verslavingskans met zich mee van zo'n vier procent. Hoe hoog deze bij Internet-gokkers ligt, is nog niet onderzocht. Maar de kans zal ongetwijfeld hoger liggen. Vóór de opkomst van het virtuele gokken was een verslaving te bestrijden met het al dan niet uitvaardigen van een entreeverbod. Een verstokte Internet-gokker rest waarschijnlijk niets anders dan afstand te doen van zijn computer.