Apothekers in cruciale fase van bestaan

ROTTERDAM, 19 SEPT. Zorgverzekeraar Zilveren Kruis Groep (ziektekostenverzekeraar en ziekenfonds) betreurt het standpunt van de Ziekenfondsraad die stelt dat levering van geneesmiddelen door de Haagse Azivo-apotheek aan Zilveren Kruis-verzekerden 'illegaal' is. Een eigenaardige reactie van zo'n grote verzekeraar, die zo goed op de hoogte is van de geldende wet- en regelgeving.

Het conflict tussen Zilveren Kruis en de 'officiële' apothekers in vooral de regio Den Haag is met de uitspraak van de Ziekenfondsraad een nieuwe fase ingegaan. Enerzijds lijkt het verzet van de apothekers tegen de plannen voor postorderfarmacie af te nemen, anderzijds studeren de apothekers op een schadeclaim wegens gederfde inkomsten.

In mei al werd duidelijk dat een conflict onvermijdelijk was door de aankondiging van de verzekeraar dit najaar met zogeheten postorderfamacie te beginnen. De apothekers menen dat zij in de toekomst alleen nog dienst mogen doen als vangnet voor de verzekerden van Zilveren Kruis als het gaat om spoedeisende medicijnen, avond- en nachtdiensten en speciaal bereide geneesmiddelen, terwijl het postorderbedrijf de grote omzet gaat maken. De apothekers willen daarom een hoger tarief per 'receptregel'.

Dat is voor het Zilveren Kruis tot nu toe onbespreekbaar gebleken, al heeft de verzekeraar het punt welwillend aangekaart bij het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg. Dat moet wel, want de maatschappij kan niet eenzijdig overgaan tot differentiatie van zo'n tarief voor 'niet-integrale farmaceutische hulp'. Het bedrag per receptregel dat apothekers nu krijgen is een maximumtarief, meent het COts ontbTG.

Het conflict met de verzekeraar ontstond begin dit jaar bij de landelijke onderhandelingen over een nieuw contract met apothekers, dat op 1 juli van kracht zou moeten worden. Zilveren Kruis bleek niet langer bereid de volledige farmaceutische hulp door de apothekers te laten leveren. Het is de bedoeling dat het postorderbedrijf waarvan de verzekeraar gebruik gaat maken (het Amerikaanse Caremark) de medicatie voor chronische patienten, die bij Zilveren Kruis verzekerd zijn, gaat verzorgen.

De apothekers houden het gewenste hogere tarief enigszins in de schaduw. Zij noemen het, in verband met de medicatie-bewaking, vooral belangrijk dat de verzekeraar hen op de hoogte houdt over de medicijnen die patiënten per postorder krijgen. Die medicatie-bewaking voorziet in een overzicht van geneesmiddelen die een patiënt krijgt. Het stelt de apotheker in staat in te grijpen als een patiënt middelen krijgt voorgeschreven die niet gecombineerd kunnen worden.

Het feitelijk contracteren van de apothekers gebeurt op regionaal niveau. In Rotterdam en Haarlem, waar het Zilveren Kruis sterk vertegenwoordigd is, hebben de apothekers al eerder 'het hoofd in de schoot' gelegd en zijn ze akoord gegaan met de voorwaarden van Zilveren Kruis. In andere regio's, zoals Noord-Holland, Den Haag, Zoetermeer, Delft en Delfland, hebben de apothekers de randvoorwaarden onderschreven die hun organisatie, de KNMP, indertijd stelde bij een nieuw contract. De partijen kwamen niet voor 1 juli tot elkaar. De apothekers draaiden de zogeheten vergoeding in natura terug en patiënten krijgen sindsdien de rekening, die zij overigens binnen een ruime betalingstermijn bij hun verzekeraar kunnen declareren. In die omstandigheid sloegen Zilveren Kruis en Azivo de handen ineen. Zilveren Kruis-verzekerden konden hun medicijnen tegen 'natura-voorwaarden' halen bij de Azivo-apotheek. In het verzekeringswereldje weet iedereen aan welke strikte voorwaarden Azivo is gebonden bij het hebben van deze 'eigen instelling'. Zij mag alleen leveren aan eigen ziekenfondsverzekerden en dan ook nog binnen de gemeentegrenzen zoals die in de jaren vijftig golden.

Zilveren Kruis heeft inmiddels de apothekers in Delf-, Schie- en Westland in kort geding gedaagd om hen te dwingen weer aan te schuiven bij de besprekingen voor een nieuw contract. De rechter doet volgende week uitspraak.

Eigenaardig genoeg wijzen de betrokken apothekers op hun argumenten over tarief en medicatie-bewaking, terwijl zonneklaar een hoger belang aan de orde is. Hoe impopulair apothekers zich de afgelopen jaren ook lijken te hebben gemaakt door wel erg zwaar op hun eigen inkomen te letten, objectief beschouwd verkeert de beroepsgroep in een cruciale fase van haar bestaan. Het afleveren van medicijnen aan chronische patiënten vormt immers een zeer belangrijk deel van de negotie van de apotheker. Uit de juist verschenen brochure 'Data en Feiten' van de Stichting Farmaceutische Kengetallen valt af te leiden dat het wel eens om de helft van alle afleveringen kan gaan. 'Hardlopers' als Losec, Zantac, Zocor, Serevent, Pulmicort, Seroxat en Prozac, Renitec en Norvasc zijn stuk voor stuk geneesmiddelen die niet eenmalig worden voorgeschreven.

Mocht het postorderen van Zilveren Kruis aanslaan, dan zullen andere verzekeraars snel volgen, want er valt veel te verdienen. En het wordt extra interessant als ze aan budgetten worden gebonden.

In dat geval kan het ook hard bergafwaarts gaan met de apothekers. Voor de 'vangnetfunctie' behoeft een verzekeraar niet op meer dan pakweg vier apotheken in een grote stad terug te vallen. De apothekers zouden de patiënt er beter op kunnen wijzen hoe waardevol het is dat ze bij hem op de hoek zitten.

    • Bram Pols