Rijnders' vervolg op Pick-up nog onbegrijpelijker

Voorstelling: Pick-up/Kanker, van Gerardjan Rijnders, door TG Stan. Spel: Guy Dermul en Sara De Roo. Gezien: 14/9 Toneelschuur, Haarlem. T/m 21/9 in Theater Frascati, Amsterdam. Tournee; inl 020-6266866.

Een 'relatiekomedie': zo noemt Gerardjan Rijnders zijn korte toneelstuk Pick-up. Over de aard van deze relatie blijft hij vaag; niet eens het geslacht van de personages T en L vermeldt hij. Wat en wie zij zijn, dat blijkt niet uit de regieaanwijzingen maar moet door hun eigen woorden worden verhelderd. En daar zit 'm een probleempje. Want T en L zeggen wel een heleboel tegen elkaar, maar er is amper een touw aan vast te knopen.

L: Wat ruik je?

T: Dat hij stinkt.

L: Niet wat zei je wat ruik je, vroeg ik.

T: Dat hij stinkt ruik ik zei ik.

Sara De Roo en Guy Dermul van het Vlaamse toneelspelersgezelschap Stan zoeken houvast door bij elkaar te kruipen op een bank. Daar zitten ze dan, hij ietwat zakkig en scheef, zij smal en langbenig, met een hoog opgekropen rok die de schijn van huiselijke gezelligheid wekt. Een modern stel, niet oud en niet echt lelijk. Een modern stel dat zich van moderne frasen bedient. Door hun pogingen tot eigentijds gepsychologiseer leren de man en de vrouw elkaars psyche niet beter kennen: integendeel. Rijnders zingt in zijn inmiddels tien jaar oude tekst het bekende liedje van taalonmacht, communicatieloosheid en vervreemding.

Dat je je bij dit deel van de voorstelling toch niet verveelt, is vooral te danken aan het fikse tempo. De twee acteurs vuren de ultrakorte wrakhoutzinnetjes met veel elan op elkaar af en blijven tot het laatst toe fris, alsof hun personages niet beseffen dat de strijd allang is verloren. Bang voor stemverheffingen en kluchtige accenten zijn de vertolkers niet, en de nog heel jonge Sara de Roo imponeert met slinkse agressie.

De zinnen in Rijnders' gloednieuwe vervolgstuk Kanker, dat hij voor De Roo en Dermul schreef, zijn nog korter en de mededelingen nog cryptischer. Die raadselachtigheid fascineert aanvankelijk, in de interpretatie van Stan, maar op den duur krijgen de lange stiltes en de steevast daaropvolgende woedeuitbarstingen iets hopeloos gemaniëreerds. Na het snelle Pick-up is het trage Kanker domweg stijf en saai: het feit dat de man en de vrouw nu ook in fysiek opzicht meters ver van elkaar af staan komt nauwelijks als een verrassing.