Vetorecht

Enkele Nederlandse 'partijexperts' vinden een federaal Europa niet realistisch en menen dat Nederland in de Europese Unie afstand moet doen van zijn vetorecht (11 september). Het is nuttig te bedenken dat deze twee dingen niets met elkaar te maken hebben.

Een federaal Europa is nooit realistisch geweest. Europa wordt geen bondsstaat (federatie). Het wordt een statenbond (confederatie). Maar ook een confederatie kent vetorecht. Vetorecht wil immers zeggen: een besluit moet worden genomen met eenparigheid van stemmen (unanimiteit). Bij één stem tegen wordt het voorstel verworpen. Die ene stem is het veto.

Nederlandse 'experts' kunnen te rade gaan bij een voorbeeld uit hun eigen vaderlandse geschiedenis, de Republiek der Verenigde Nederlanden. Volgens artikel IX van de Unie van Utrecht van 1579 hadden de provincies een vetorecht voor defensie en belastingen: Item en sal men geen accoordt van bestant of peys maecken, noch oorloge aenveerden, noch enyge imposten ofte contributie instellen die generaliteyt van desen verbande (dat is de confederatie) van de voorsz. Provincien. Meerderheid van stemmen gold voor andere besluiten: maer in andere saecken tbeleet van deze confederatie (...) aengaende, sal men hem regulieren naar tghene geadviseert ende gesloten sal worden bij de meeste stemmen van de Provincien. Volgens de artikelen XI en XII was er ook unanimiteit vereist, dus een veto mogelijk, over het toetreden van nieuwe leden en over de munt.

Nederlanders zouden in Europa geen federalisten, maar confederalisten moeten zijn. Hun Gouden Eeuw was de eeuw van de confederatie. Die in politiek, militair, economisch en cultureel opzicht succesrijke statenbond van soevereine provincies heeft ruim twee eeuwen bestaan. Dat is langer dan het huidige Koninkrijk der Nederlanden.

    • Mr. R. Misset