Rijksbegroting 1997: Nederland is klaar voor de muntunie

DEN HAAG, 17 SEPT. Nederland kan toetreden tot de Economische en Monetaire Unie (EMU) waarbij de gulden wordt vervangen door de euro. De economie en de overheidsfinanciën ontwikkelen zich voorspoedig. Dat creëert ruimte voor grootscheepse investeringen in de infrastructuur.

Dat staat in de rijksbegroting 1997 die het kabinet vanmiddag heeft gepresenteerd. “Het beleid waarvoor velen offers hebben gebracht werpt nu vruchten af”, zei koningin Beatrix in de Troonrede. “De huidige ontwikkelingen zijn bemoedigend. (-) Voor het eerst sinds een kwart eeuw neemt het totale aantal uitkerings- en pensioengerechtigden af, ondanks de toenemende vergrijzing”, aldus de Troonrede.

Het financieringstekort en de staatsschuld dalen voldoende om deel te nemen aan de monetaire unie. Begin 1998 wordt op basis van de resultaten van 1997 bepaald welke landen worden toegelaten tot de EMU. “Als Nederland zich niet kwalificeert, kwalificeert zich geen enkel land”, zegt minister Zalm (Financiën) in een vraaggesprek met NRC Handelsblad.

Dit jaar en volgend jaar ligt de economische groei, met respectievelijk 2,5 en 2,75 procent, boven het Europees gemiddelde. Dit gelt ook voor de groei van de werkgelegenheid. Het kabinet loopt voor op het regeerakkoord. Daarin stond dat eind 1998 een groei van 350.000 extra banen moest zijn bereikt, dit aantal wordt volgend jaar al gerealiseerd. Het aantal mensen met een WW-uitkering daalt.

Het kabinet wil de ruimtelijke ordening prominent op de politieke agenda zetten. Om die reden presenteert het kabinet vandaag een schets voor de ruimtelijke ordening na de eeuwwisseling met drie extra nota's op het gebied van verkeer en ruimtelijke ordening plus een brief over de 'versterking van de ruimtelijk-economische structuur'. “Alles op alles moet worden gezet om te voorkomen dat ons land vastloopt in een verkeersinfarct”, schrijft het kabinet in de brief. “Op korte en middellange termijn is een aanvalsplan voor de bereikbaarheid noodzakelijk.”

Op het gebied van ruimte en mobiliteit zijn er tot 2010 honderden projecten, hetzij reeds in uitvoering, of in voorbereiding, dan wel in studie. “Het is van het grootste belang dat belemmeringen voor een daadkrachtig openbaar bestuur op alle niveaus worden weggenomen”, aldus de Troonrede.

Voor de komende jaren wordt twee miljard gulden extra besteed aan het vergroten van de capaciteit van de wegen en verbeteren van het openbaar vervoer. Op korte termijn heeft de versterking van de 'vitaliteit' van de grote steden, met name in de Randstad, prioriteit. Volgens Kok moeten in de volgende kabinetsperiode jaarlijks enkele miljarden guldens extra, en vanaf het begin van de volgende eeuw nog veel meer, worden uitgetrokken voor de infrastructuur.

Het kabinet trekt 750 miljoen gulden uit voor maatregelen om de uitstoot van het belangrijkste broeikasgas kooldioxide te beperken, nu uit berekeningen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is gebleken dat die uitstoot toeneemt in plaats van daalt. Bij de presentatie van de Milieubalans zei RIVM-directeur N.D. van Egmond dat ondanks deze investering de kabinetsdoelstelling van een CO2-reductie met drie procent in tien jaar “menselijkerwijs niet meer gehaald kan worden”.

De regeringsfracties PvdA, VVD en D66 hebben zich zeer positief uitgelaten over de Miljoenennota. De oppositie meent dat de de positie van de laagste inkomens aantast en het milieu schade berokkent.