Rapport over steun bedrijven niet openbaar

DEN HAAG, 17 SEPT. De ministers Wijers (Economische Zaken) en Zalm (Financiën) eisen dat een rapport van de Algemene Rekenkamer over financiële overheidssteun aan bedrijven volledig vertrouwelijk blijft. De bewindslieden wijzen de suggestie van de Rekenkamer van de hand om delen van de nota 'Steunverlening aan grote ondernemingen' vertrouwelijk aan de Tweede Kamer te presenteren.

Wijers en Zalm vrezen schadeclaims van Fokker, Nedcar en DAF, de ondernemingen waarvan de Rekenkamer de overheidssteun heeft onderzocht. De bewindslieden menen dat uit het rapport van de controleur van de rijksfinanciën vertrouwelijke boekhoudkundige gegevens zijn op te maken over de financiële positie van de drie bedrijven. Rekenkamer-president Koning erkent dit: “Er staan zaken in het rapport die ongetwijfeld een vertrouwelijk karakter hebben en waarvan het beter is dat ze niet worden gepubliceerd.”

Koning heeft aan Zalm en Wijers gevraagd aan te geven welke passages dit zijn. Delen van het rapport zouden dan vertrouwelijk aan de Tweede Kamer worden gegeven en andere delen kunnen in de openbaarheid. Het kabinet wijst deze oplossing af en wil dat het gehele rapport vertrouwelijk blijft. De presentatie van het rapport is drie keer uitgesteld. Aanvankelijk zou die in april plaatsvinden. Koning hoopt het rapport nu in oktober te kunnen uitbrengen.

Het rapport 'Steunverlening aan grote ondernemingen' is steeds door Wijers en Zalm zelf tegengehouden. De Rekenkamer vraagt altijd een reactie op het gedane onderzoek voordat het wordt gepubliceerd. Gebruikelijk is dat ambtenaren deze reactie namens hun minister of staatssecretaris schrijven. De ministers hebben onmiddellijk de landsadvocaat ingeschakeld om de gevolgen van het rapport te onderzoeken. Deze heeft geen contact opgenomen met de Rekenkamer en oordeelde dat openbaarmaking van het onderzoek schadeclaims op kan leveren.

Naar aanleiding hiervan drong secretaris-generaal Geelhoed, de hoogste ambtenaar van het ministerie van Economische Zaken, bij Tweede-Kamerleden aan op geheimhouding van het rapport.

De geluidsbanden van vertrouwelijk overleg over staatssteun aan Fokker tussen de Tweede Kamer en bewindslieden van Economische Zaken en Financiën blijken door Kamervoorzitter Deetman routinematig te zijn gewist. Dat bleek toen Rekenkamer-president Koning om de banden had gevraagd.

Koning wilde toetsen of Wijers en Zalm de Kamer volledig en naar waarheid hebben ingelicht. De vrees bestaat dat openbaarheid van het rapport moeilijkheden op kan leveren voor het ministerie, omdat het de vertrouwelijkheid met bedrijven waar het zaken mee doet, ondermijnt. Verder vreest het kabinet de kritische blik vanuit Brussel, die naar aanleiding van de informatie over de steunverlening aan Fokker, Nedcar en DAF ook over de steun aan andere bedrijven informatie wil hebben.

Het rapport van de Rekenkamer bevat geen kritiek op de besteding van de overheidssteun. Een herhaling van het RSV-debâcle wordt door het kabinet naar aanleiding van het rapport dan ook niet verwacht. Wel levert de Rekenkamer kritiek op de wijze waarop de steun aan de drie bedrijven wordt verleend.