Kok: koningin heeft een eigen rol

DEN HAAG, 17 sept. Minister-president Kok bestrijdt dat koningin Beatrix in haar rol van staatshoofd een “ongecontroleerde of ongewenste macht” uitoefent. Hij zei dit gisteren in Den Haag bij een toelichting op de Troonrede, die de koningin vandaag namens de regering in de Ridderzaal zou voorlezen.

Kok reageerde op recente perspublicaties, waarin werd gesuggereerd dat Beatrix een toenemende invloed uitoefent op het beleid van haar ministers. Zo publiceerde deze krant het bericht dat minister Van Mierlo onder druk van de koningin de vorige ambassadeur in Zuid-Afrika vroegtijdig heeft teruggeroepen.

Volgens Kok is de suggestie dat de koningin 'ongewenste' of 'ongecontroleerde' invloed uitoefent onjuist. Hij benadrukte dat in het Nederlandse staatsbestel de ministers voluit verantwoordelijk zijn voor wat zij doen of nalaten. “Ik zeg het wat populair, maar het maakt dan niet uit of ministers een advies aan de ontbijttafel krijgen of van de koningin”, zei Kok op zijn persconferentie.

De premier benadrukte dat de koningin meer dan een ceremoniële of symbolische rol vervult. De koningin maakt met haar ministers deel uit van de regering, zoals bij de grondwetsherziening van 1983 is bevestigd. Volgens Kok heeft zij “een eigen rol, die bestaat uit het stellen van vragen en het geven van adviezen”.

De premier lichtte ook toe welke rol de koningin heeft bij de totstandkoming van de Troonrede. Zijn voorganger Lubbers zei enkele jaren geleden dat het een misverstand was te denken dat de koningin de Troonrede alleen voorleest. Lubbers noemde de Troonrede 'een co-produktie', waar hij en de koningin “vele tientallen uren samen op zitten te werken”.