ECONOMISCHE ZAKEN; 'De economie ligt prima op koers'

Nog even en het Fonds economische structuurversterking (Fes), waarover minister Wijers (Economische Zaken) de scepter zwaait, is groter dan de hele begroting waar hij over gaat. Uit dit fonds worden bijdragen verstrekt aan alle departementen ten behoeve van investeringen van nationaal belang die de economische structuur versterken.

De bijdragen uit het Fes voor 1997 worden geraamd op 1.814 miljoen gulden. Tot en met het jaar 2005 zal het fonds, zoals het er nu naar uitziet, ruim veertien miljard gulden hebben uitgekeerd. De geraamde ontvangsten zijn nog groter: ruim zeventien miljard gulden.

In vergelijking met deze bedragen doet de begroting van Economische Zaken sober aan. Voor 1997 wordt 3,4 miljard gulden aan uitgaven geraamd. De ontvangsten bedragen bijna zes miljard gulden, waarvan vijf miljard aardgasbaten.

In 1997 verstrekt het Fes bijdragen ten behoeve van de Betuweroute (595 miljoen gulden) en het Maritiem Research Instituut Nederland (37 miljoen). Bovendien gaat er geld naar het aanvalsplan op de wegverstoppingen van Wijers' collega Jorritsma dat is uitgewerkt in de nota 'Samenwerken aan Bereikbaarheid' (twee miljard gulden, over verscheidene jaren). Het CO2-aanvalsplan kan rekenen op 750 miljoen gulden. De verdeling van dit geld zal in het voorjaar van 1997 plaatshebben.

Dan de begroting van Economische Zaken zelf. Onder leiding van Wijers zal de energie-efficiency worden verbeterd en het aandeel van duurzaam opgewekte energie worden verhoogd. Hiervoor wordt met ingang van 1997 75 miljoen gulden per jaar extra vrijgemaakt.

De Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) krijgt een groter bereik. Vanaf 1 januari zal software-gerelateerd onderzoek beter onder de WBSO vallen. Dat wil zeggen: de kans wordt groter dat de ontwikkeling van software door de Nederlandse fiscus wordt gestimuleerd. De maximale tegemoetkoming per bedrijf per jaar zal worden verhoogd van tien tot vijftien miljoen gulden.

Verder zal er een vrije afschrijvingsmogelijkheid worden gecreëerd voor de investeringen in gebouwen door R&D-laboratoria. In 1997 is daarmee vijftig miljoen gulden gemoeid. Er komt een verlaagd BTW-tarief voor 'groene stroom' en een investeringsaftrekregeling ter stimulering van investeringen in energiebesparing en duurzame energie, kortweg de energieaftrek (125 miljoen gulden). Staatssecretaris Vermeend van fiscale zaken heeft Wijers wellicht bijgestaan bij het formuleren van nieuw beleid.

De 'subsidieregeling Bedrijfsgerichte Technologische Samenwerkingsprojecten', die projectmatige technologische samenwerking ten doel heeft, wordt 1 januari 1997 ingevoerd. De KIM-regeling (kennisdragers in het Midden- en Kleinbedrijf) zal worden gecontinueerd. Verder zal naar verwachting begin 1997 het eerste van vijf beloofde topinstituten worden geopend en wordt voor samenwerking met Oost-Europa tien miljoen gulden gereserveerd.

De toelichting op de begroting van Wijers bestaat voor 80 procent uit macro-economie. Doordat het Centraal Planbureau ook onder de jurisdictie van Wijers valt kan hij putten uit de Macro-Economische Verkenningen, die elk jaar met Prinsjesdag verschijnen. De economie ligt prima op koers, zo blijkt daaruit, maar het kan allemaal nog een stuk beter. “Er moeten nog wat rukken aan het vliegwiel worden gegeven”, aldus Wijers tijdens de toelichting op zijn begroting.

Voor één belangrijk beleidssucces wil Wijers' extra aandacht: de economie groeit harder dan de uitstoot van kwalijke stoffen (broeikasgassen, afval, vermesting, verzuring).

“Ze noemen mij wel eens een ongenuanceerde positivo”, zegt Wijers, “maar als ik de krantenkoppen lees dan zijn er ook heel veel ongenuanceerde negativo's in dit land. Ik herken in de cijfers niet het beeld dat het allemaal treurig en triestig gesteld is met ons milieu.”