Binnenlandse Zaken; Honderd miljoen gulden voor duizend extra agenten

Verreweg het grootste deel van de begroting van minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) gaat op aan de kosten voor de openbare orde en veiligheid: 70 procent. Een extra uitbreiding van het budget voor de politie maakt de komende jaren een stijging van de politiesterkte van duizend man mogelijk. Het budget voor de 25 regionale politiekorpsen zal met ongeveer honderd miljoen gulden stijgen.

Het komende jaar wordt de Politiewet 1993 geëvalueerd. Kabinet en Tweede Kamer zullen de gewijzigde structuur van de Nederlandse politie, na de opheffing van de gemeentelijke korpsen en de rijkspolitie, opnieuw bekijken. Daarbij komt onder meer de zeggenschap van de minister van Binnenlandse Zaken over de regionale korpsen aan de orde. De Kamer heeft veel kritiek geuit op de geringe toename van het aantal politie-agenten het afgelopen jaar, ondanks grote investeringen hiervoor. Dijkstal zegt in een toelichting op zijn begroting dat hij hierin verandering zal brengen. Hij gaat bij de verdeling van het geld over de korpsen met de korpsbeheerders praten (de burgemeesters die aan het hoofd staan van een korps). “Ik wijk hiermee af van de Politiewet 1993”, aldus Dijkstal. Volgens deze wet kunnen korpsbeheerders autonoom bepalen wat zij met het geld van het rijk gaan doen. Dijkstal heeft aangekondigd het gebrek aan bevoegdheden ter sprake te zullen brengen tijdens de evaluatie van de Politiewet.

De staatkundige vernieuwing is een ander groot onderwerp voor Binnenlandse Zaken. Er zijn voorstellen op komst voor de benoeming van wethouders van buiten de gemeenteraad en gedeputeerden van buiten Provinciale Staten. Ook komt er een definitief voorstel voor de invoering van een correctief wetgevingsreferendum, waarbij de bevolking bij voldoende animo een door het parlement aangenomen wetsvoorstel kan afwijzen. Verder wil de politiek dat gemeenteraden en provincies meer zeggenschap krijgen over de benoeming van burgemeesters en commissarissen van de koningin. De komende periode zal Binnenlandse Zaken zich ook buigen over de posities van de Eerste Kamer en de staatssecretaris.

De Nederlandse gemeenten zijn al enkele jaren in beweging. Doel is om centrumsteden meer armslag te geven om sociale- en bouwproblemen beter het hoofd te kunnen bieden. Een eerste aanzet hiertoe is gegeven met de nieuwe Financiële Verhoudingswet, die 1 januari van kracht wordt. Ruwweg komt de nieuwe verdeling van het Gemeentefonds erop neer dat rijkere randgemeenten geld afstaan aan de centrumsteden in een stedelijke regio. In het verlengde daarvan staat ook het Provinciefonds op de helling. Het kabinet wil de provinciale gelden evenwichtiger verdelen. In 1998 wordt hiervoor een wet ingevoerd.

Nog voor het einde van het jaar komt er een advies van de commissie-Andriessen over een nieuw, versterkt bestuur voor Rotterdam en de omliggende gemeenten. Kabinet en Tweede Kamer zullen hierna ook een beslissing moeten nemen over de toekomst van de stadsregio's Amsterdam, Haaglanden, Utrecht, Arnhem/Nijmegen, Twente en Eindhoven/Helmond.