Belgen kijken met afgunst naar de paarse begroting

Voor de Belgische regering is de Nederlandse begroting een werkstuk met 'luxe problemen'. Nederland kan zich zonder veel moeite voor de Europese muntunie kwalificeren, maar voor België wordt dat nog een hele toer. Het financieringstekort moet in de begroting van volgend jaar van 4,0 procent naar de vereiste 3,0 procent.

Dit betekent dat zo'n 20 miljard gulden moet worden gevonden in besparingen of extra staatsinkomen. De grootste last is de staatsschuld, die - met 130 procent van het bruto binnenlandse produkt (bbp) - de hoogste in de Europese Unie is. De schuld daalt weliswaar, maar de weg naar de vereiste 60 procent van het bbp is lang.

Vooral de liberale oppositie vindt 'paars' het voorbeeld waaraan België zich zou moeten spiegelen. De liberale senator Guy Verhofstadt vertrekt binnenkort met een hele delegatie journalisten naar Nederland om 'paars' te bestuderen. Hij wil spreken met premier Kok en VVD-leider Bolkestein over zijn plannen een paars alternatief voor België te maken. Ook in het parlement is Nederland 'referentieland' als het om economisch beleid en overheidsfinanciën gaat. Kamerleden komen voortdurend met studies van het Centraal Planbureau en het ministerie van Financiën om aan te tonen dat België, “het Nederlandse voorbeeld moet volgen”. De liberalen hameren op lastenverlagingen, desnoods een fiscale stop, om het economisch vertrouwen te herstellen. “België heeft een man als Kok nodig”, roepen de liberalen dikwijls op de groene kamerbankjes.

De regering van premier Jean-Luc Dehaene reageert dat zij wel zou willen, maar niet kan. “De uitgangspositie van Nederland is een stuk beter dan die van België”, heet het in regeringskringen. De rentebetalingen komen elk jaar neer op 40 procent van de federale begroting. De enige meevaller is dat de rente de laatste jaren laag is. Een bijkomend probleem is dat het politieke besluitvormingsproces diffuus is. De Vlaamse partijen zijn voor extra besparingen terwijl Wallonië, geleid door de Parti Socialiste, desnoods hogere belastingen wil. “Het economisch beeld en de politieke context verschillen van Nederland”, meent de regering.

België realiseert zich dat het nog lang niet is geslaagd voor de EMU en hoopt met een financieringstekort van 3 procent en een staatsschuld die 'voldoende' daalt met de hakken over de sloot te komen. Er is, zo meent Brussel, ook nog een politiek motief. Als Nederland en Luxemburg zich kwalificeren, kan België niet alleen achterblijven.