Baas spoorwegen Italië in arrest wegens afpersing

ROME, 17 SEPT. De hoogste baas van de Italiaanse spoorwegen, managing director Lorenzo Necci, is gisteren gearresteerd op verdenking van coruptie. Hij zou met vrienden een bende afpersers hebben gevormd die geld vroeg voor ieder contract met de spoorwegen.

Necci is een van de machtigste managers binnen het systeem van staatsbedrijven. Hij had de faam een kundig en energiek manager te zijn en is nooit eerder beschuldigd van corruptie. Maar hij werd ook “de man zonder moraal” genoemd, omdat hij zich politiek aan alle kanten indekte. Necci wordt door de justitie van La Spezia beschuldigd van corruptie, misbruik van een openbaar ambt, fraude, misdadige samenzwering en vervalsing van de balans.

Het onderzoek is begonnen bij aankoop door de spoorwegen van een paar ondernemingen die in de havenstad La Spezia betrokken zijn bij de containeroverslag van schip naar spoor. Hiervoor zou met staatsgeld een excessief bedrag zijn betaald. Het meeste daarvan zou in de vorm van steekpenningen zijn teruggevloeid naar Necci en zijn handlangers.

Samen met hem zijn twee goede vrienden gearresteerd. Het zijn de Italiaans-Zwitserse bankier Pierfrancesco Pacini Battaglia, wiens naam vaak is gevallen in het Milanese smeergeldonderzoek 'Schone Handen', overigens zonder te zijn veroordeeld, en de voormalige christen-democraat Emo Danesi, ex-lid van de verboden vrijmetselaarsloge Propaganda Due en een verdachte in een aantal andere smeergeldzaken. Ook de secretaresse van Pacini Battaglia is gearresteerd.

De 57-jarige Necci werkt sinds 1975 in de publieke sector van de economie. Hij was onder andere president van Enimont, de mislukte chemische joint venture tussen de staatsholding Eni en het particuliere bedrijf Montedison, onderdeel van de Ferruzzi-groep. Necci legde die functie in 1990 neer na onenigheid tussen de aandeelhouders. Hij wordt niet verdacht in het smeergeldschandaal rondom de opsplitsing van Enimont, de grootste corruptiezaak die in het onderzoek Schone Handen aan het licht is gekomen.

Onder leiding van Necci, die in 1990 is benoemd tot managing director van de spoorwegen, zijn deze begonnen aan een reeks ingrijpende veranderingen. Hij is erin geslaagd de verliezen terug te brengen van ongeveer 4,4 miljard gulden in 1993 tot 1,7 miljard gulden vorig jaar, en hoopte volgend jaar uit de rode cijfers te zijn.

Necci was ook een stuwende kracht achter de aanleg van een aantal hoge-snelheidslijnen. Gezien het bergachtige landschap op veel plaatsen zijn hiervoor enorme investeringen nodig.

Necci is de belangrijkste manager die is gearresteerd sinds het smeergeldonderzoek 'Schone Handen' in 1993 zijn hoogepunt bereikte. De spoorwegen staan al lang in een verdacht licht. Door de enorme investeringen en het grote aantal te vergeven banen is dit staatsbedrijf een speelbal van veel verschillende krachten. In het voorjaar van 1988 brak het smeergeldschandaal van de “gouden lakens” uit: een contract voor de levering van wegwerplakens voor ligrijtuigen waarvan de prijs (ongeveer tweehonderd miljoen gulden) volgens de justitie tien keer te hoog was. De toenmalige president van de spoorwegen, Lodovico Ligato, moest aftreden, maar hij werd een paar maanden later vermoord door de mafia, waarschijnlijk omdat de mafia vond dat hij teveel smeergeld voor zichzelf opeiste.

Zijn opvolger, Mario Schimberni, werd na anderhalf jaar weer weggewerkt omdat hij niet wilde meewerken aan de 'verdeling van de buit' die de politieke partijen hadden bedacht. Daarna is Necci aangetreden.