Zomer is hemel in '77; Marc Bolan, 1947-1977

De lijst van popmusici die voortijdig en op het hoogtepunt van hun roem overleden is lang. Elk van hen heeft een zwanezang, een laatste veelbetekenend nummer. Een jaar lang worden, op sterfdagen van popmusici, deze laatste nummers nader bekeken. Vandaag 'Celebrate Summer', de zwanezang van Marc Bolan die vandaag precies negentien jaar geleden overleed.

In Nederland zijn Marc Bolan en zijn groep T. Rex vrijwel vergeten, maar in Engeland wordt zijn dood, vandaag precies negentien jaar geleden, nog steeds herdacht. Elk jaar komen op 16 september honderden fans samen op het Golders Green kerkhof in Londen, waar zijn urn met as is bijgezet. En de esdoorn in West-Londen die de dood van Bolan op zijn geweten heeft wordt elk jaar versierd met foto's, platenhoezen en andere Bolan-parafernalia.

Er zijn in Engeland zelfs twee verenigingen die zich inzetten voor de nagedachtenis van Bolan: de al lang bestaande Marc Bolan Fan Club en het Marc Bolan Liberation Front, dat de fanclub verwijt het T. Rex-erfgoed te verkwanselen. Het Front werd in 1991 opgericht, nadat de fanclubvoorzitter en eigenaar van de auteursrechten op Bolans nummers toestemming had gegeven aan spijkerbroekenfabrikant Levi's het T-Rex-nummer 'Twentieth Century Boy' te gebruiken voor een reclame.

Volgens het bevrijdingsfront is Bolan niet alleen een groot popmusicus, maar ook een groot dichter die onsterfelijke regels schreef als 'Oh Deborah / You look like a zebora'. Zijn nobele kunstwerken mogen niet commercieel worden misbruikt, vindt het front, en zeker niet voor een spijkerbroekenreclame, want Bolan droeg nooit spijkerbroeken. De fanclubvoorzitter gaf toe dat Bolan het liefst fluwelen broeken droeg met glittercolberts, glimmende overhemden en lange jassen met pantermotieven, maar, zo zei hij, hij kan met foto's bewijzen dat Bolan in zijn nadagen wel degelijk spijkerbroeken droeg.

Inderdaad probeerde Bolan in het laatste jaar van zijn leven een tweede keer van gedaante te wisselen. De eerste keer was zijn metamorfose, van mystieke hippie tot koning van de glamrock, een groot succes gebleken. Simpele drie-minutenliedjes als 'Get It On', 'Metal Guru' en 'Children Of The Revolution' hadden hem in het begin van de jaren zeventig tot een nog succesrijker glamrocker gemaakt dan Gary Glitter en David Bowie.

Drie jaar lang was Bolan het Britse tieneridool bij uitstek, maar in 1973 bleek de formule van monotone zang met een vreemdsoortige begeleiding van gitaren, violen en vrouwenkoortjes uitgewerkt. Ook in zijn persoonlijk leven ging het steeds slechter. “Ik stortte in”, zei hij in een vraaggesprek aan het eind van zijn leven. “Ik leefde in een schemerwereld van drugs, drank en kinky sex.” Maar Bolan ging uiteindelijk niet de weg van Jimi Hendrix en wist een einde te maken aan zijn verslaving.

In 1977 was hij bezig met een comeback en presenteerde hij zich als de 'godfather' van de punk. Op het eerste gezicht is het tamelijk absurd dat Bolan zich met zijn zwaar opgemaakte ogen, glitters in zijn lange krullen en regenboogkleurige kleding uitgaf voor de geestelijke vader van de in gescheurde kleren gehulde, kortharige punks. Maar wie zijn muziek hoort moet toegeven dat zijn pretentie niet helemaal ongefundeerd was. In een tijd dat groepen als Yes zich overgaven aan quasi-complexe popsymfonieën van een minuut of twintig waren de nummers van T. Rex onveranderlijk kort en gebaseerd op drie of, liever nog, twee akkoorden.

Bolans laatste single, uitgebracht op 5 augustus 1977, is dan ook een poging om aansluiting te vinden bij de punk en New Wave die in dat jaar hoogtij vierden in de popmuziek. “Mijn nieuwe T. Rex single heeft beslist een New-Wave-gevoel. Iemand die denkt dat dit opzettelijk is, heeft groot gelijk”, zei hij er zelf over.

Wie nu 'Celebrate Summer' hoort kan zich er alleen over verbazen. Op New Wave, laat staan punk, lijkt dit vlotte popnummer nauwelijks, het doet eerder denken aan disco. Even onbekommerd als de muziek is de tekst: “Hey little girl, would you like a dance / Hey little girl, want a quick romance? / Hey little girl, won't you take a chance / And celebrate summer with me?”

Ook in het tweede couplet heerst de zorgeloosheid met regels als 'Hey little punk, forget all that junk.' En zelfs het afsluitende refrein is een ode aan de zomer: “Summer is not a bummer / It's a stunner and it's now.”

Maar dan, als het liedje toe is aan een herhaling van de twee coupletten en het refrein, zegt een andere stem dan die van Bolan plotseling: “Summer is heaven in '77”.

'Zomer is hemel in '77' - het waren omineuze woorden: vijf dagen voor de herfst begon reed Bolans Amerikaanse vriendin Gloria Jones in de vroege ochtend met haar Austin mini tegen de esdoorn in West-Londen. Jones overleefde het ongeluk, maar Bolan, die naast haar zat en nooit zijn rijbewijs had gehaald omdat hij bang was voor auto's, was op slag dood: op de valreep verruilde hij de zomer van 1977 voor het hiernamaals.