Verdedigen met lettergrepen

Omdat Studio Sport op zondagavond tegenwoordig pas om tien uur de samenvattingen mag brengen van de voetbalcompetitie - terwijl het nieuwe sportkanaal niet om aan te zien is - heeft de voetballiefhebber enkele verloren uren beschikbaar voor Hard Gras, voetbaltijdschrift voor lezers.

De overeenkomst tussen Hard Gras en Studio Sport is dat beide in elkaar worden gezet door journalisten die met de handicap zitten dat ze niet actueel kunnen zijn. Studio Sport loopt drie uur achter op het sportkanaal, Hard Gras - onder redactie van Parool-redacteur Matthijs van Nieuwkerk en columnist-dichter Henk Spaan - komt in het septembernummer aanzetten met een Dagboek van het Europees Kampioenschap voetbal dat drie maanden geleden is gespeeld.

Bij Hard Gras is het helemaal niet irritant dat het achter de feiten aanhobbelt. Het is blijkens de ondertitel bedoeld voor mensen die van taal houden en die komen wat dat betreft op de televisie te kort. (“Is die jongen ouder dan jou?” vraagt de ene zombie aan de andere op het sportkanaal).

Het EK-dagboek, de leading story in Hard Gras, is van Simon Kuper, die in de lijst van medewerkers wordt omschreven als 'bekendste Financial Times-redacteur van Nederland' en 'bekendste Hard Gras-medewerker van Engeland'. Misschien bestaat hij echt, misschien is zijn naam een pseudoniem van Henk Spaan, maar schrijven kan hij. Zijn dagboek is even hilarisch als typical British. “15-5. Mijn krant, de Financial Times, zal het EK niet verslaan. Richard, de hoofdredacteur, wist eerst überhaupt niet dat het plaatsvond. Maar vandaag vertelde Max, een van de andere bazen:

'Ik heb gehoord dat er een soort voetbalding is.'

'Dat lijkt me niet zo interessant', zei Richard.

'Mij ook niet', zei Max.''

Gelukkig kan de FT-verslaggever via een vriend die hij van de voetbaltribunes kent als AFP-verslaggever opereren en zo getuige zijn van de 4-0 overwinning van Engeland op Oranje. Na de wedstrijd roept een dronkelap tegen een Nederlander: “Johan Cruijff, Vincent van Gogh, Anne Frank: your boys took a hell of a beating.” De man citeert, legt de verslaggever uit. Toen Noorwegen in 1981 met 2-1 van Engeland won, raakte de Noorse radiocommentator in extase. Hij riep: “Lord Nelson! Lord Beaverbrook! Sir Winston Churchill! Sir Anthony Eden! Clement Atlee! Henry Cooper! Lady Diana!. Wir schlug dem al tesammen! Wir schlug dem al tesammen. Maggie Thatcher, can you hear me? Maggie Thatcher! Your boys took a hell of a beating!” Daaraan refereerde de dronkelap, weet Simon Kuper.

Over allusies gesproken. Hard gras is een literair tijdschrift, uitgegeven door de literaire uitgeverij J. Veen. Tot de medewerkers aan dit achtste nummer behoren volgens het colofon de dichteressen Neeltje Maria Min en Anna Enquist (tevens romancière, pianiste en psychotherapeute). Min heeft een gaaf versje - ook al lijkt het nogal op de gedichten van Spaan - over een voetballend jochie dat in naam van zijn opa een doelpunt maakt, terwijl Enquist lessen trekt uit een nederlaag. Haar verslag van Feyenoord-Rapid Wien is meeslepend en erg talig. Alle spelers met een-letter-grepige namen moesten eruit, zei ze. Heus, Bosz, Maas, Vos, weg ermee. In de verdediging zou een keten van lettergrepen neergelegd moeten worden waar geen bal meer door kon: Schui-te-man, Bo-a-teng, Zwij-nen-berg. Het wonder van de teleurstelling was haar nog niet geopenbaard.

Ook mooi en hilarisch, maar tegelijk een beetje nostalgisch-weemoedig stemmend is de impressie van literair-recensent en Elsevier-redacteur Gertjan Schoonhoven over zijn jeugddroom om te mogen voetballen met de katholieken: door de weeks arbeiders in de fabriek, 's zondags de heren op het veld. Ze waren altijd met meer, ze hadden altijd betere spullen en misschien zelfs grotere velden, volgens Schoonhoven. Hij heeft gelijk, zo herinner ik mij dat ook. De katholieken hadden RKAVV (Rooms Katholieke Arbeiders Voetbal Vereniging) en Wilhelmus. Wij hadden alleen het armetierige TONEGIDO (Tot Ons Genoegen Is Deze Opgericht) waar ik Kees Jansma van Studio Sport nog bij de junioren heb zien spelen. Voor meisjes waren trouwens niet alleen de katholieke, maar alle voetbalclubs verboden.

    • Elsbeth Etty