JAN STEEN

Camerata Trajectina: Jan Steen, schilder en verteller (Globe 6040)

Op de schilderijen van Jan Steen (1626-1679) zijn heel wat muzikanten te zien. Zichzelf beeldde hij ondermeer af als luitspeler. Voor hedendaagse bouwers van zeventiende-eeuwse instrumenten vormen zijn doeken dan ook een belangrijke bron. Daarom was het een heel goed idee van het ensemble Camerata Trajectina om ter gelegenheid van de grote Jan Steen expositie die 21 september wordt geopend in Rijksmuseum in Amsterdam, een cd uit te brengen over de muzikale wereld van Jan Steen.

'Maar wat zongen de ouden en pepen de jongen?' vraagt Louis Peter Grijp, musicoloog en leider van het ensemble, zich af in de gedegen toelichting. Wat werd gespeeld op de dorpsbruiloft? Op welke muziek dansten de boeren voor de herberg? Hoe klonk de rommelpot? Wat speelde de vrouw op het klavecimbel en wat de liereman?

Grijp putte bij zijn onderzoek vooral uit de vele liedboeken die in de Gouden Eeuw verschenen en uit bundels als Der Fluyten Lusthof van Jacob van Eyck en anonieme Hollantsche Boeren Lieties. Hij heeft vooral liedjes gekozen die passen bij de vrolijke, boertige schilderijen van Jan Steen.

Die vrolijkheid loopt - dat is enigszins eigen aan Camerata Trajectina - nooit uit de hand, zoals dat wel gebeurt op Jan Steens schilderij van de vechtende kaartspelers. Toch vormt de cd een mooie klinkende aanvulling op het beeld dat de schilder van zijn tijd heeft gegeven. Er wordt zorgvuldig gemusiceerd. De gebruikte instrumenten, variërend van een doedelzak en een klavecimbel tot een draailier en een bombas (een ballon op een steel waarover een snaar is gespannen), verlenen de muziek extra kleur.

Eigenlijk zou de luisteraar met een discman op door de expositie in Amsterdam moeten kunnen lopen. Dat zou daaraan een modieus 'multimediaal' karakter geven.