Gesegregeerd Bosnië

DE VERKIEZINGEN waren een succes, de opdeling van Bosnië is bekrachtigd. Dat is de tweeslachtige prognose voor de uitslagen van de zaterdag in Bosnië onder internationaal toezicht georganiseerde gang naar de stembus. De verwachte verkeerschaos en het gevreesde geweld zijn uitgebleven. De meeste vluchtelingen hebben het niet aangedurfd om in hun vroegere woonplaatsen te gaan stemmen.

De nieuwe bewoners zouden het hun niet gemakkelijk hebben gemaakt. In zoverre liep het gedrag van de kiezers vooruit op wat de uitslagen naar veler verwachting zullen bevestigen: de etnische segregatie, produkt van de etnische 'zuiveringen', is onomkeerbaar geworden.

De uitslagen zullen voortgezette internationale zorg noodzakelijk maken. De verkiezingen hebben de etnisch bepaalde oorlogspartijen democratisch geworteld en hun positie tegenover de internationale organisaties verstevigd. Separatistische neigingen van Serviërs en Kroaten kunnen vermoedelijk nog een tijd lang met zachte dwang en overreding worden tegengegaan, de moeilijkste opdracht zal van nu af zijn de partijtoppen in de nieuwe staatsorganen tot samenwerking te bewegen.

NIET VEEL LANGER kan het antwoord uit de weg worden gegaan op de vraag of en in welke mate de militaire interventie zal worden gecontinueerd. De Amerikanen hebben daarover nog geen uitsluitsel willen geven. De ophanden zijnde presidentsverkiezingen zouden dat beletten. Maar het is niet goed voor te stellen dat de onzekerheid nog enkele maanden zal duren zonder dat zij blijvende schade zal veroorzaken.

Op zijn best zullen de nieuwe Bosnische staatsorganen straks de bestaande verdeeldheid overkoepelen. Van een staat in de klassieke betekenis zal dan ook nauwelijks sprake zijn. Ook de moslims, die het meest hebben te verliezen indien Bosnië daadwerkelijk uiteen zou vallen, hebben de in de oorlog getrokken etnische scheidslijnen uiteindelijk aanvaard als de enige garantie om te overleven. Segregatie zal Bosnië's voornaamste kenmerk zijn. De buitenwacht zal er hoogstens de scherpste kanten van kunnen afslijpen.