Privatisering grootste bank Oostenrijk weer mislukt

WENEN, 14 SEPT. De privatisering van Creditanstalt (CA), de op een na grooste bank van Oostenrijk, lijkt weer te zijn mislukt. Bijna een week na afloop van het ultimatum dat de Oostenrijkse minister van financien, Viktor Klima, aan het biederconsortium heeft gesteld, is nog steeds onduidelijk of de uitgebrachte offerte aan de eisen van de minister voldoet.

Toen min of meer afgedwongen aanbod kwam, bleek de Erste Oesterreichische Spar-Casse niet meer deel uit te maken van het consortium. In een eerste reactie verklaarde minister Klima dat door de gewijzigde samenstelling van het consortium van een 'Oostenrijkse' oplossing geen sprake kon zijn.

Maar juist de aanwezigheid van een sterke Oostenrijkse partner in het consortium was een cruciale voorwaarde. Partijpolitieke overwegingen spelen daarbij een belangrijke rol. Het is de wens van de Oostenrijkse Volkspartij (OeVP) om over een even sterk banken-blok te beschikken als de sociaaldemocraten. Door de fusie van de Zentralsparkasse met de Laenderbank ontstond de Bank Austria, Oostenrijks grootste bank die als 'rood' wordt beschouwd. Vanuit het oude blok-denken dat in Oostenrijk pas heel langzaam begint af te brokkelen, wil de OeVP nu het 'machtsevenwicht' herstellen en daarvoor zou een sterke Oostenrijkse deelnemer in het consortium moeten zitten. Deze zou de kleur van de nieuwe bank - 'zwart' - moeten bepalen. Dat wordt bedoeld met de term 'Oostenrijkse' oplossing.

Niet bekend

Afgelopen maandag werd bekend gemaakt dat het aanbod in de komende twee weken grondig bestudeerd zal worden en dat over de diverse onduidelijke punten verder onderhandeld wordt. De aan de kant gezette Erste heeft al laten weten dat zij, indien de minister het aanbod afwijst, samen met een nieuw consortium een offerte wil uitbrengen.

Het blijft vooralsnog afwachten of de privatisering van de CA - door de Oostenrijkse media de 'never ending story' genoemd - inderdaad voor het eind van het jaar rond zal zijn zoals de minister graag wil.

De eerste stap werd al in 1991 genomen. Het Oostenrijkse parlement gaf de toenmalige minister van financien Lacina de vrije hand bij de privatisering van de staatsbanken. Zeventig procent van de aandelen van de 140 jaar oude Creditanstalt zijn in bezit van de staat, de rest is verdeeld over diverse aandeelhouders. ('Streubesitz') Inmiddels probeert de derde minister van financien zich van de CA te ontdoen. Waarom dat proces zo moeilijk verloopt is niet helemaal duidelijk. De tweede minister, Staribacher, bod de CA zelfs via een advertentie in een Londons blad te koop aan. De Wallstreet Journal kopte toen met 'Hoe je de privatisering van een bank vooral niet moet aanpakken'.

Van begin af aan zijn er altijd geinteresseeerden geweest. De Amerikaanse General Electric Capital Corp. was de eerste in een reeks van bieders, die zich zonder opgave van reden terugtrok. Het vermoeden bestaat dat binnen de CA geheel eigen voorstellingen van de voor te nemen privatisering bestaam en oplossingen die daarvan afwijken getorpeteerd worden. Toen alle anderen geinteresseerden uit het veld waren geslagen bleef het huidige biederconsortium onder leiding van de E.A. Generali over. Hoewel deze variant CA-directeur Schmidt-Chiaris duidelijke voorkeur genoot ontstonden er onverwachte problemen. De Erste, een van de deelnemers aan het consortium, begon in mei hoog spel te spelen. Zij stelde een holding voor, waaronder Erste en CA zouden samenwerken - onder leiding van de Erste. De CA is de twede bank van Oostenrijk en drie keer zo groot als de Erste, die op de vierde plaats staat. De CA maar ook de andere consortiumdeelnemers hadden moeite met deze plannen, vooral door de verdeling van de nieuwe aandelen. De CA zou voor 100 procent in de holding ondergebracht worden, de Erste maar voor 75 procent. De resterende 25 procent zouden in bezit blijven van de eigenaar van de Erste, de AVS (Anteilverwaltungssparkasse Erste), die daarmee beslissingen zou kunnen blokkeren. Vrijdag hebben zich nu de consortiumsdeelnemers van de Erste ontdaan en zonder haar een bod uitgebracht. Het woord is nu aan de minister.

    • Karin Jusek