LUCHTDICHTE DOOS MAAKT BINNENZAK OVERBODIG; Cornflakes uit karton

Kartonnen dozen worden gebruikt om zeer uiteenlopende producten te verpakken. In veel gevallen kan niet volstaan worden met alleen een doos. Voor maïzena en cornflakes bijvoorbeeld is een papieren binnenzak vereist. Deze produkten moeten immers luchtdicht verpakt worden.

Dank zij een uitvinding van het in Almere gevestigde bedrijf Crystal BV is deze binnenzak niet meer nodig. De voordelen zijn legio. Er is minder materiaal nodig, de hoeveelheid verpakkingsafval daalt en de productiekosten kunnen omlaag.

De afgelopen jaren zijn vaker pogingen gedaan dozen luchtdicht af te sluiten zonder binnenzak, onder andere door de vier vlakken aan de uiteinden open te vouwen en er een stuk papier op te plakken. Bij het naar binnen vouwen van de vlakken, sluit het papier de hoeken af. De productie van een dergelijke doos is ingewikkeld, en hij is niet luchtdicht zodat er toch larven in kunnen.

Bij de nieuwe doos zijn deze problemen afdoende opgelost. De uitvinding bestaat uit een zogenoemde patch, legt Crystal-woordvoerder J. Straeter uit. “Een patch is een strook papier die op de vouwnaden van de gestanste plano wordt geplakt. Bij het vouwen van de plano ontstaat een doos, waarin de patch samen met de lijm alle kieren luchtdicht afsluit.” Een bijkomend voordeel is dat de dozen ondoordringbaar zijn voor insecten en larven. Dit is bevestigd tijdens uitvoerige proeven van het Duitse Federale Biologisch Onderzoeks Centrum voor Land- en Bosbouw.

SCHAPPEN

De voordelen voor de producent van dozen met patches zijn groot. Doordat de binnenzak overbodig is, is ongeveer 20 procent minder materiaal nodig. Kleinere verpakkingen leiden tot een reeks van besparingen. Zo worden drukkosten lager, evenals de kosten voor opslag en transport. Verder nemen deze dozen in de schappen van de supermarkt minder plaats in, een niet te onderschatten voordeel.

Kleinere dozen leveren minder afval op. Bovendien is karton volledig recyclebaar, als er ten minste niet ook kunststoffen of aluminium in de verpakking verwerkt zijn. Om dergelijke materialen te vervangen heeft het Britse bedrijf Proman Chemicals volledig afbreekbare coatings ontwikkeld om het karton en de patches bestand te maken tegen vocht en vet. Volgens woordvoerder Tony Ward van Proman kwam de patch van Crystal als geroepen. “Deze coatings zijn vooral nuttig als je volledig luchtdichte kartonnen dozen hebt. Zonder de patch hadden de coatings lang niet zo'n grote toepassing gekregen.” Ook voor sigarettendoosjes is deze techniek goed bruikbaar. Zilverpapier en cellofaan kunnen dan achterwege blijven.

Het gebruik van patches vereist wijzigingen in het produktieproces. De Duitse machinebouwer Kohmann heeft in samenwerking met Crystal aanpassingen ontwikkeld voor bestaande machines. “Er moet een voorziening worden aangebracht om de patches op de plano's te plakken”, zegt directeur Michael Kohmann. “Verder is er een ander systeem nodig om lijm op de plano's aan te brengen. Dat is noodzakelijk om de naden geheel luchtdicht te maken. Die eis is tot nu toe niet gesteld aan het lijmproces.” Het Duitse bedrijf Nordson heeft een lijmspuitkop ontwikkeld, die een aangepast lijmpatroon kan aanbrengen.

De machines die binnenzakken verticaal in de doos laten zakken, kunnen worden aangepast. Met een ander vulsysteem kan de doos in plaats van de binnenzak worden gevuld. Machines die binnenzakken horizontaal in de dozen schuiven, kunnen niet worden aangepast. In dit geval zijn dus grotere investeringen noodzakelijk. Daar staat tegenover dat machines die binnenzakken vullen overbodig worden, wat ruimtewinst kan opleveren.

LICENTIES

Inmiddels hebben twee grote buitenlandse verpakkingsbedrijven licenties gesloten met Crystal voor het gebruik van de patches. Het Britse concern Lawson Mardon Packaging produceert verpakkingen van karton in onder andere Groot-Brittannië, Duitsland en de Verenigde Staten. Woordvoerder Rogn Whytock is enthousiast over de patches. “De houdbaarheid van producten in dozen met patches is langer. We zullen deze dozen in eerste instantie gebruiken voor cornflakes. Later zullen we ze ook voor andere producten gebruiken.” Afhankelijk van het product denk Whytock dat er 5 tot 30 procent minder materiaal nodig is voor de verpakkingen.

Europa's grootste producent van kartonnen dozen is het Duitse concern FCP Europacarton, dat onder andere een vestiging heeft in Sneek. Woordvoerder Gerd Schröder acht de dozen met patches geschikt voor zeer uiteenlopende producten. “Behalve voor cornflakes en muesli zijn deze dozen geschikt voor droge chemische stoffen, zoals kunstmest. Het probleem hierbij is de geur. Tot nu toe was er geen volledig kartonnen verpakking, die de geur tegenhield. Dus gebruikten we coatings van polyetheen.” Het nadeel hiervan is dat consumenten de dozen moeilijk open konden maken. En natuurlijk is karton met een kunststof coating moeilijk te recyclen.

Schröder schat dat de totale kosten van verpakkingen dank zij de patches ongeveer 15 procent kunnen dalen. Die winst zit niet alleen in materiaalbesparing, maar vooral in het logistieke traject. Hij noemt de patches dan ook een van de grootste innovaties voor verpakkingen van de laatste jaren.