Ingreep in WW voor Melkert uitgesloten

DEN HAAG, 14 SEPT. Minister Melkert (Sociale Zaken) wil onder geen beding ingrijpen in de hoogte en duur van de werkloosheidsuitkeringen. Een eventueel advies van de Sociaal-Economische Raad in die richting zal Melkert “terug naar de afzender sturen”. Dit zegt de minister in een gesprek met deze krant.

Minister Wijers (Economische Zaken) heeft in het kabinet aangedrongen op een mogelijke verlaging van de WW. Hij had daarbij onder meer de steun van minister Zalm (VVD, Financiën). Wijers en Zalm willen de WW voortaan baseren op het gemiddelde salaris dat in de jaren voorafgaande aan het ontslag is verdiend (middelloon-WW). Op dit moment bedraagt de WW nog 70 procent van het laatstgenoten salaris (eindloon-WW).

Wijers en Zalm willen zo'n middelloon-WW om “demotie” mogelijk te maken. Demotie is een teruggang in inkomen voor oudere werknemers. Hun produktiviteit is vaak niet meer zo hoog als die van jongere werknemers.

Ouderen zijn daarom relatief duur voor de werkgever. Door hun inkomen te verlagen kunnen zij hun baan wellicht behouden, redeneren Wijers en Zalm.

De oudere werknemers gaan volgens de beide bewindslieden echter niet akkoord met inkomensverlaging, omdat daarmee ook hun rechten op WW en pensioen worden verminderd. Om daar iets aan te doen is de middelloon-WW bedacht. Als de WW (en het pensioen) worden gekoppeld aan het gemiddelde loon over de voorafgaande dienstjaren, dan is een teruggang in inkomen minder nadelig voor het recht op WW (en pensioen).

Een passage over de middelloon-WW werd opgenomen in eerdere versies van de nota Werken aan zekerheid, die met Prinsjesdag verschijnt en als adviesaanvraag naar de Sociaal-Economische Raad (SER) zal worden gestuurd. Op aandrang van Melkert is de term “middelloon-WW” echter in de definitieve versie vervangen door een passage waarin staat dat de WW wordt gebaseerd op “het loon voorafgaande aan de demotie”.

Volgens het ministerie van Economische Zaken kan dit nog steeds inhouden dat de WW gebaseerd wordt op het gemiddelde inkomen van de jaren voor de demotie. Er staat immers niet in de tekst “het laatstverdiende loon voorafgaande aan de demotie”. Melkert wijst deze uitleg af. “Als werknemers op latere leeftijd besluiten een stapje terug te doen in inkomen, dan mag dat niet ten koste gaan van hun recht op WW of WAO. Mochten ze na de teruggang in inkomen werkloos of arbeidsongeschikt worden, dan zal hun uitkering gebaseerd worden op het laatstverdiende loon dat ze voorafgaande aan de demotie ontvingen”.

Pag.2: 'Niet tornen aan de WW'

Melkert: “In de adviesaanvraag die zal uitgaan naar de SER - dat is de kabinetsnota 'Werken aan zekerheid' - zal pertinent niet zijn opgenomen de gedachte, die wel is geopperd, dat er een middelloon-WW voor oudere werknemers moet komen in het kader van een te voeren demotiebeleid. Het is juist andersom: naarmate je zekerder kunt stellen dat iemand zijn WW-rechten behoudt, wordt het voor zo iemand aantrekkelijker om een stapje terug te doen in de arbeidsorganisatie. Ik kan niet inzien hoe bij wie dan ook het idee kan postvatten dat aantasting van de hoogte en duur van de WW een stimulans kan zijn om een stapje terug te doen. Iedereen die serieus bezig is met demotie, zal de uitkeringsrechten intact moeten laten. Dat is de interpretatie van het kabinet. Kennelijk kun je het anders zien en anders interpreteren. Maar tegen al degenen die dat doen, zeg ik dat er voor mij maar één interpretatie is: er wordt niet getornd aan de hoogte en de duur van de WW-uitkering. Elk ander advies van de Sociaal-Economische Raad gaat retour naar afzender.”

Volgens bronnen in Den Haag wil minister Wijers met het noemen van de middelloon-WW in 'Werken aan zekerheid' de deur openen voor ingrepen in de hoogte en duur van WW-uitkeringen. Wijers zou D66 'regeringsfähig' willen maken voor het volgende kabinet met zijn pleidooi voor lagere uitkeringen. Ook de VVD'er Zalm zou daar niet afkerig van zijn. Daar werpt Melkert nu een dam tegen op. Hij spreekt “als eerst verantwoordelijke voor de adviesaanvraag aan de SER” zijn veto uit over elke interpretatie die aantasting van de WW suggereert.