File

Uw bijlage over het probleem van de files (Z 7 september) vermeldt niet de juiste oplossing van dit probleem. Vandaar het volgende.

Als u over het Nederlandse wegennetwerk automobliseert, zult u zeer regelmatig geconfronteerd worden met borden over verkeersknooppunten. Wat is een knoop? Uiteraard zijn tal van interpretaties mogelijk, maar een wijd verbreide is deze: het in elkaar verstrengelen en vastknopen van stukken trouw, onvermijdelijk samengaande met een vastgetrokken knobbel. Die doet niet denken aan vloeiende verbindingen.

Elke intellectueel weet dat taal het denken stuurt (en zelfs manipuleert) en dat het denken van mensen weer een grote invloed heeft op het gedrag. Zonder enig bezwaar kun je aannemelijk maken dat de Nederlandse overheid de autorijders opzichtig uitnodigt om zich in file-gedrag te storten. Vanuit een maatschappijkritische invalshoek is dat als volgt te begrijpen: files worden met opzet uitgelokt om daardoor bij de kiezer begrip te kweken voor kostbare investeringen in het wegennetwerk. En daar zit weer achter dat personen uit de politiek, overheid, media en de wegenbouw met elkaar bevriend zijn. Om dit alles te verdoezelen krijgt de kiezer op gezette tijden het verhaal te horen van die ene automobilist die in Baarn plotseling op de rem trapt, waardoor de rest van Nederland twee uur later in de file staat. Het daaruit resulterende schuldgevoel zal het allemaal makkelijker maken om het toekomstige overheidsbeleid te realiseren: iedereen heeft recht op een auto, 80 procent mag soms rijden, 50 procent altijd, en 20 rijdt ongestoord. Hiermede is het beroemde dilemma van de Franse revolutie gelijkheid versus vrijheid pragmatisch ingevuld.