Woede over bouw vuurtoren; Chinezen één in ruzie Japan over eilanden

PEKING, 13 SEPT.De heropbouw deze week door Japanse nationalisten van een vuurtoren op de onbewoonde Diaoyu of Senkaku eilandengroep in de Oostchinese Zee heeft scherpe kritiek veroorzaakt in Peking, Hongkong en Taipei.

China diende afgelopen woensdag een formeel protest in aan het adres van Tokio, waarbij het de Japanse regering heeft beschuldigd samen te heulen met de rechtse groeperingen in Japan. Volgens Peking zijn de Diaoyu eilanden “altijd” onderdeel geweest van het Chinese territorium en onderneemt Tokio onvoldoende actie tegen de nationalistische groeperingen. Overigens heeft de Japanse regering, die onderstreept dat de eilanden Japans zijn, afstand genomen van de actie van de 'nationalisten'.

Het formele protest dat Peking liet uitgaan werd binnenslands direct gevolgd door een interne rondbrief gericht aan de regionale besturen om hen ervan te doordringen dat burgerlijke protesten die in verband staan met de Diaoyu eilanden, beperkt moeten worden tot een minimum. Volgens de media in Hongkong, die kennis hebben van het intern schrijven, tracht Peking in zijn strijd tegen “de toename van het Japanse militarisme”, de onrust onder anti-Japanse groeperingen in China strak in de hand te houden. Peking zou onder andere willen voorkomen dat het Diaoyu-conflict resulteert in een versterkte Japans-Amerikaanse samenwerking.

De acties van de Japanse nationalisten hadden vorige week in China de oprichting van een niet-gouvernementele federatie voor de bescherming van de Diaoyu eilanden tot gevolg. De Chinese autoriteiten, die doorgaans uiterst terughoudend zijn met het toelaten van burgerlijke initiatieven, zouden de bestuursleden van de federatie in hun doen en laten hebben gehinderd, omdat met de herdenking van de inval van Japan in Noord-China volgende week woensdag in het vooruitzicht, binnen de Chinese regering de angst bestaat dat eventuele protesten zouden kunnen uitlopen op pro-democratische demonstraties.

Een demonstratieverzoek door Tong Zeng, initiatiefnemers van de federatie, die zich langdurig heeft ingezet voor herstelbetalingen aan Chinese slachtoffers van de Japanse bezetting van China, die van 1937 tot 1945 plaatshad, is afgewezen. Tevens werd het verzoek van meer dan honderd Chinese nationalisten, die allen zouden hebben gepleit voor militaire actie, genegeerd.

Anderzijds nam de Chinese regering wel een petitie in ontvangst van parlementariërs uit Hongkong, die, onder aanvoering van Frederick Fung, evenals de Chinese nationalisten een militair ingrijpen adviseerden.