Tsjetsjenen en Russen: ruzie over akkoord

MOSKOU, 13 SEPT. De uitvoering van het bestand in Tsjetsjenië is op nieuwe problemen gestuit. De Russische legerleiding heeft de aftocht van haar troepen opgeschort in verband met een dispuut over de uitwisseling van krijgsgevangen.

Moskou is in conflict gekomen met de Raad van Europa over een uitnodiging aan rebellenleider Aslan Maschadov om naar Straatsburg te komen.

Het uitwisselen van krijgsgevangen moet vertrouwen wekken tussen de Russische troepen en de rebellen die elkaar 21 maanden hebben bestreden. Maar de rebellen verlangen ook de vrijlating van Tsjetsjeense misdadigers die niets met de oorlog te maken hebben, zei generaal Vjatsjeslav Tichomirov, bevelhebber van de Russische troepen in de deelrepubliek, gisteren. Hij noemde dit “onacceptabel” en schortte uit protest de terugtrekking op.

Tichomirov zei dat zijn optreden in lijn is met dat van Aleksandr Lebed, de veiligheidsadviseur van Jeltsin die het bestand in Tsjetsjenië met Maschadov tot stand bracht. Lebed noemde in een reactie Tichomirov “nogal een heethoofd” maar erkende dat de afspraak om krijgsgevangen uit te wisselen “nader moet worden uitgewerkt”.

De opschorting werpt een schaduw over het akkoord dat Lebed twee weken geleden met Maschadov sloot. Het voorziet in de beëindiging van de strijd, troepenscheiding en opschorting van een besluit over de Tsjetsjeense onafhankelijkheid met vijf jaar. Sindsdien is het vechten opgehouden. Gemengde Russisch-Tsjetsjeense eenheden handhaven de orde en er wordt aan de vorming van een Tsjetsjeense coalitieregering gewerkt.

Maar in Moskou is het akkoord niet met open armen ontvangen. Pas na lang stilzijgen keurde Jeltsin het goed, al moest met de terugtrekking van de Russische troepen geen haast worden gemaakt en premier Tsjernomyrdin zei dat het akkoord wel politieke maar geen juridische betekenis had.

Ondertussen is er in Moskou verontwaardigd gereageerd op een uitnodiging van de parlementaire assemblee van de Raad van Europa aan Maschadov om op 23 september samen met Lebed het akkoord te komen toelichten. “Rusland acht het niet gepast de kwestie op welk internationaal forum dan ook te bespreken”, zei Jeltsins woordvoerder gisteren.

De voorzitter van de parlementscommissie voor buitenlandse zaken, Vladimir Loekin, noemde de uitnodiging aan Maschadov een “onbehouwen, onbeleefde en ongekende inmenging in Ruslands interne aangelegeneheden”. Uit protest zullen er geen Russische parlementariërs aan de geplande sessie van de assemblee deelnemen.

De Europese organisatie heeft in antwoord op de kritiek de uitnodiging juist herhaald. “Mensenrechten zijn nooit een interne aangelegenheid”, zei Leni Fischer, de voorzitter van de assemblee.