Toerist in eigen land

Er zijn momenten dat je nog terug kunt. Toen de uitbaatster van het restaurant, een omhooggevallen friettent aan de Kijkduinse kust, min of meer dreigend aankondigde dat de kinderen dan wel een bordje friet konden krijgen met om het even kroket of frikadel, maar dat deze porties voor volwassenen toch wel aan de erg kleine kant waren - dat was het moment dat alles nog goed had kunnen gaan.

Tegen beter weten in blijf je zitten. De kinderen is immers friet beloofd, het is al na achten, de kleinste moet eigenlijk voor negenen op bed. En vanaf dat moment zak je langzaam maar zeker in het zelf gegraven graf. De verbeten blik op haar gezicht als we voor alle volwassenen toch hamburger met friet bestellen en geen fatsoenlijk toeristenmenu vormt de laatste waarschuwing. Maar dan is het al te laat. Nietsvermoedend vragen de kinderen gewoon water bij het eten en daar ligt voor haar de grens. Je ziet haar denken: zo'n waardeloze zomer, nog geen dag een vol terras, zelfs de Duitsers blijven weg en dan dit! Je bent toerist in eigen land en dat zul je weten. Bronwater graag, mompel je verontschuldigend - en mevrouw hobbelt tevreden de keuken in. Dan pas verbreedt het blikveld zich en dringt de omgeving zich aan je op: de sfeerverlichting die het niet doet, de treurige stelletjes die zwijgend richting zee kijken, de mevrouw die een kruiswoordraadsel bestudeert, de vork die valt. Je denkt: waar is Wim T. Schipper? Wie begint er het eerst te gillen? Maar er gebeurt niets. Zelfs de kinderen worden stil van zoveel treurigheid en van de frieten die zonder mayonaise wordt geserveerd. Mogen wij...o, maar natuurlijk. Zwijgend wordt gegeten. Zelfs het kunstwerk waar we zojuist zijn geweest, waar we de hemel boven ons als een welvende koepel hadden moeten zien, komt niet meer ter sprake. Hoogmoed!

Dat de hamburgers op de rekening plotseling drie gulden in waarde zijn gestegen en de mayonaise niet inbegrepen was bij het bord grauwe friet verbaast niet meer. Tweeguldenvijftig rekent mevrouw voor het minuscule glazen schaaltje afgestreken mayonaise. Vragen of protesteren heeft geen zin. Alles kan alleen maar erger worden. Men men moet het lot ook niet tarten. Nog een meevaller dat de zonsondergang niet in rekening is gebracht.