Talibaan veroveren nieuwe gebieden

NEW DELHI, 13 SEPT. De streng islamitische Talibaan hebben sinds gisteren hun opmars in het oosten van Afghanistan voortgezet. Gisteravond laat namen ze zonder slag of stoot de hoofdplaats in van de provincie Laghman, Mehtarlam.

Ook de rest van deze provincie zou nu grotendeels in hun handen verkeren. Verder zijn ze naar verluidt in onderhandeling met de autoriteiten in de grensprovincie Kunar over een overgave van het bestuur.

Woensdag veroverden de strijders van de Talibaan de belangrijke stad Jalalabad die langs de voornaamste aanvoerroute vanuit Pakistan naar de Afghaanse hoofdstad Kabul ligt. Dit was het grootste militaire succes voor de groep sinds september vorig jaar, toen ze de westelijke stad Herat innamen. Het is tegelijkertijd een zware klap voor de regering van president Burhanuddin Rabbani, omdat Kabul nu nog geïsoleerder raakt dan het al was. De Talibaan proberen al ruim een jaar zich van de hoofdstad meester te maken.

In Jalalabad is de toestand rustig, al gaven de meeste bewoners er de voorkeur aan binnen te blijven, nadat een vliegtuig van Rabbani's regering gisteren een bombardement had uitgevoerd op de stad. Via luidsprekers lieten de Talibaan, die bijna twee jaar geleden begonnen als een beweging van Afghaanse studenten op islamitische scholen in Pakistan, weten dat ze vrede en de islam kwamen brengen in Jalalabad. Volgens de Talibaan waren de vorige islamitische machthebbers in Jalalabad niet strikt genoeg in de leer.

Intussen gaan de onderhandelingen over een wapenstilstand en een nieuwe nationale regering voort. De speciale afgezant van de Verenigde Naties voor Afghanistan, de Duitser Norbert Holl, en de onder-secretaris-generaal van de VN, Marrack Goulding, arriveerden gisteren in Kabul voor overleg met de regering-Rabbani. Het is echter twijfelachtig of hun inspanningen vruchten zullen afwerpen, nu de militaire situatie zo onzeker is.

De plotselinge opmars van de Talibaan in het oosten van Afghanistan komt niet geheel onverwachts. Het was het laatste grotere gebied waar Afghanistans grootste etnische groep, die van de Pathanen, in de meerderheid is. Tot dusverre zijn de Talibaan vooral succesvol geweest in Pathaanse gebieden.

Jarenlang was een andere Pathaanse voorman, Gulbuddin Hekmatyar, hier de sterke man. De laatste anderhalf jaar heeft die echter sterk aan invloed ingeboet en in juni sloot hij zelfs noodgedwongen een verbond met zijn vroegere aartsvijand Rabbani in Kabul. Hekmatyar is thans premier in Rabbani's regering. De vraag is nu vooral of de Talibaan de plaats Sarobi kunnen veroveren, waar een belangrijke elektriciteitscentrale staat en Hekmatyars mannen al jaren de dienst uitmaken. Sarobi ligt halverwege Jalalabad en Kabul.