Gala-avond met rap en Van Dyke Parks

Concert: Gala-avond Crossing Border-festival, met Orkest de Volharding & Def P., Dana Bryant, Die Anarchistische Abendunterhaltung en Van Dyke Parks. Gehoord: 12/9, Dr. Anton Philipszaal, Den Haag.

'Check uit die combinatie; een orkest met een rapper voor de woordsensatie!' Aldus Def P., de Nederlandstalige rapper, gisteravond aan het begin van de gala-avond van het Crossing Border-festival in Den Haag. De rapper werd begeleid door Orkest de Volharding; een inderdaad opmerkelijke combinatie, die wonderwel werkte: raps met saxofoon en trompet in plaats van hiphop-beats - jammer dat de samenwerking maar één nummer duurde. Een aardige bijkomstigheid was dat een deel van het in smoking en avondjurk geklede publiek voor het eerst met een rapper werd geconfronteerd.

De Newyorkse woordkunstenares Dana Bryant trad geheel zonder begeleiding op. Ze beloofde ons black magic, en kwam aardig in de buurt met haar prikkelende metaforen en anekdotes vol amusante zelfspot, voorgedragen op een melodieuze, jazzy toon. Ze beschreef de religieuze extase van een perfecte liefdesavond, bracht een gepassioneerde ode aan zangeres Chaka Khan en een aan de jaren negentig aangepaste versie van Gil Scott-Herons fameuze tekst The Revolution Will Not Be Televised; The revolution will not wash-and-go.

Het Belgische viertal Die Anarchistische Abendunterhaltung, vorig jaar dè verrassing van het festival, was terecht opnieuw uitgenodigd. De groep brengt met een bezetting van viool, cello, klarinet en accordeon muziek die raakvlakken heeft met klassieke muziek, pop en folk. Muziek die, hortend en stotend, steunend en kreunend, zwierend en zwalkend, even grillig als fascinerend is: op een lieflijk melodietje van de klarinet volgden heftige slagen met de strijkstok op de cello, na een ingetogen stuk ging het weer onstuimig tekeer. Een zonderlinge groep, die eindigde met een hartverscheurend droevig stuk. Van mij mogen ze jaarlijks terugkeren, als het huisorkest van het festival.

Naar het slot van de avond was door velen vol spanning uitgekeken: het eerste optreden in Nederland van de Amerikaanse componist/zanger/pianist Van Dyke Parks, bijna dertig jaar nadat zijn eerste plaat verscheen. Met een zaal vol toegewijde fans en de uitstekende begeleiding door het met acht musici aangevulde Mondriaan String Quartet kon er weinig misgaan. “Mijn kinderen wilden laatst naar de radio luisteren”, vertelde hij. “Laat me raden, zei ik: gitaar, bas en drums. En ja hoor, toen we hem aan deden hoorden we dat: gitaar, bas, drums. Vanavond willen wij u wegvoeren daarvan.”

De violen en cello's van de Nederlandse muzikanten, die Parks keer op keer prees, legden zijn onweerstaanbaar zonnige liedjes in een warm bed, waarbij het sprankelende geluid van de harp voor een sprookjesachtige sfeer zorgde. Parks zong over zoete herinneringen en over wat hij zou doen als zijn schip met geld binnenkwam. Een liedje over een regenachtige dag was niet somber of melancholiek: in Parks' optiek is regen juist welkom, want die wast het verdriet weg. Het werd een gezellige avond met opgewekte, vriendelijke muziek, waarmee het publiek zich kon sterken voor de vele harde, fel-realistische geluiden uit de grote stad die de komende dagen nog op het festival te horen zullen zijn.