Art Gallery Exhibiting

Art Gallery Exhibiting. The gallery as vehicle for art. 224 blz. Uitg. Paul Andriesse/De Balie. Prijs ƒ 55,-.

De opening van het Amsterdamse galerie-seizoen werd afgelopen zaterdag gevierd met de presentatie van het boek Art Gallery Exhibiting. The Gallery as a vehicle for art. Het is een herziene uitgave van de bundel teksten Innodiging voor mooie tentoonstellingen + Trio eenzaamheid die galeriehouder Paul Andriesse in 1989 publiceerde. De tekening van René Daniëls op het omslag is hetzelfde gebleven, de verandering van de titel wijst op een verzakelijking van de galeriewereld. Na een tijd van hoogconjunctuur heeft een aantal galeries hun expositieruimte afgestoten om achter gesloten deuren de handel en produktiebegeleiding van kunst voor te zetten. In het boek geven kunstenaars, galeriehouders, tentoonstellingsmakers en museumdirecteuren hun visie op de functie van de galerie voor hedendaagse kunst.

Jan van Adrichem blikt nostalgisch terug naar de jaren zestig en zeventig toen drie internationaal georiënteerde galeries, Riekje Swart, Helen van der Meij en Art & Project, in Amsterdam beeldbepalend waren. De signalerende functie die zij toen hadden is inmiddels overgenomen door de musea voor moderne kunst die de hoge transportkosten voor buitenlandse kunst, in tegenstelling tot veel galeries, wel kunnen betalen. Tegenwoordig brengen galeries, mede dankzij overheidssubsidies, vooral Nederlandse kunst, constateert Van Adrichem. Toch zijn er, ondanks het feit dat buitenlandse kunst vaak duur en dus onverkoopbaar is op de Nederlandse markt, nog steeds enkele galeries die het risico aandurven om buitenlanders te presenteren. Of hun keuze ook zo visionair is, zal over een jaar of tien blijken.

Verontrustender vind ik de groeiende verstrengeling van musea, galeries, kunstenaarsinitiatieven en kunstopleidingen in Nederland. Het afgelopen seizoen kwam het regelmatig voor dat een pas afgestudeerde kunstenaar vrijwel gelijktijdig op al deze plekken debuteerde. Het onderscheid is verdwenen en al snel na het debuut is zo'n geluksvogel van Maastricht tot Groningen wereldberoemd.

Tijdens een forumdiscussie naar aanleiding van de presentatie van Art Gallery Exhibiting in de hoofdstedelijke Balie, wees de Belgische curator Bart Cassiman op de gevaren van deze in zichzelf gekeerde Nederlandse 'biotoop'. Door het ontbreken van een 'Sinterklaas-politiek', kunnen in België alleen de werkelijk getalenteerden 'doorbijten', zo betoogde Cassiman. De situatie in België is verre van voorbeeldig, maar zonder dat we nu onder het motto tough love de artistieke verzorgingsstaat hier moeten afbreken, is een discussie over de omloopsnelheid van jonge kunstenaars dringend gewenst. Misschien moeten musea hun ambities op dit terrein terugschroeven en rustig afwachten tot talent in galeries en elders is opgekweekt tot 'museumrijpheid'.

Bij de overstap van het warme atelier naar de koele galerie loopt een kunstwerk vaak 'een verkoudheid' op, schrijft Marlene Dumas in Art Gallery Exhibiting. Dat kweekt een gezonde weerstand, maar bij een tè snelle overschakeling van academie naar museum dreigt het gevaar van een acute longontsteking, die soms fataal is.