Vliegtuigen VS naar Golf voor aanval op Irak

WASHINGTON / BAGDAD, 12 SEPT. De Amerikaanse luchtmacht zal nieuwe aanvallen uitvoeren op Iraakse doelen, als reactie op het afschieten door Irak van een raket gisteren in de richting van twee Amerikaanse gevechtsvliegtuigen boven het noorden van Irak.

Acht F-117A Stealth bommenwerpers zijn al uit de VS vertrokken naar een basis in het noorden van Koeweit, en vier B-52 bommenwerpers van het eiland Guam in de Stille Oceaan naar de Britse basis op het eiland Diego Garcia, in de Indische Oceaan. Londen onderstreepte vandaag “naast de Verenigde Staten tegen Irak” te staan. Saoedi-Arabië daarentegen, waar de VS bases hebben, heeft aangegeven evenals vorige week niet als uitvalsbasis te wilen dienen.

De Iraakse vice-premier Tareq Aziz beschuldigde Koeweit vanochtend van “flagrante agressie tegen het volk van Irak” wegens de toestemming aan de Amerikanen er Stealth-vliegtuigen te stationeren voor aanvallen op Irak. Hij sprak van een “oorlogsdaad”. Minister van informatie Abdel Ghani Abdel Ghafour deelde vanochtend mee dat Irak alle Amerikaanse waarschuwingen verwerpt en zich tegen de aangekondigde vergeldingsactie zal verzetten. De Iraakse staatsradio en -televisie maakten nauwelijks melding van de Amerikaanse voorbereidingen.

De Amerikaanse minister van defensie, William Perry, zei gisteren dat de Iraakse leider Saddam Hussein en zijn leger “heel spoedig zullen leren dat wij geen spelletjes spelen”. Hij kondigde aan dat de Amerikaanse reactie niet in verhouding zal staan tot wat hij de Iraakse “provocaties” noemde.

Bagdad maakte gisteren bekend tot driemaal toe “vijandelijke doelen” met raketten en artillerie onder vuur te hebben genomen, en deze te hebben gedwongen te vluchten. Het Pentagon meldde echter dat het Iraakse leger gisteren van een mobiele lanceerinstallatie één SA-6 raket had afgevuurd op twee patrouillerende Amerikaanse F-16 straaljagers. Na enkele seconden schakelden de Irakezen hun radar uit. “Dat was van hen uit gezien een verstandige beslissing, want anders hadden ze meteen een anti-radar-raket door hun strot gekregen”, aldus Perry, die zich doorgaans in diplomatiekere termen uitdrukt. “Maar het was ook een erg dwaze beslissing, omdat een raket zonder radarbegeleiding zijn doel mist.”

De raket veroorzaakte geen schade, en beide toestellen keerden ongedeerd terug naar hun basis in Turkije. Volgens het Pentagon zijn gisteren ook een Iraakse MiG-25 en een gevechtshelikopter de zuidelijke No-fly zone binnengevlogen.

Perry gaf aan dat de Amerikaanse reactie harder zal zijn dan vorige week, toen de Amerikanen in twee salvo's in totaal 44 kruisraketten afvuurden op Iraakse luchtafweer- en communicatie-installaties.

Pagina 5: Oppositie kritiseert beleid van Clinton

President Clinton, die Washington gisteren voor een verkiezingstournee van drie dagen heeft verlaten, zei tijdens een campagne-bijeenkomst in Arizona: “De vastberadenheid van de Verenigde Staten om het probleem-Irak aan te pakken moet niet onderschat worden”. Hij beloofde nogmaals dat de Amerikaanse piloten boven de twee zogeheten No-fly zones beschermd zullen worden. Irak heeft het herstel van de luchtafweerinstallaties die de Amerikanen vorige week beschoten hadden alweer ter hand genomen, in weerwil van Amerikaanse waarschuwingen dat niet te doen.

Jack Kemp, de Republikeinse kandidaat voor het vice-presidentschap, uitte gisteren kritiek op Clintons beleid in Irak. “Onze allianties zijn in verwarring en de steun voor onze missie staat op het spel omdat het beleid van president Clinton vaag en onzeker is”, aldus Kemp. “In een situatie die duidelijk steeds verslechtert, zal het publiek alleen verenigd achter de president blijven staan als hij zijn beleid duidelijk uitlegt en het Amerikaanse volk vertelt wat er voor nodig is om zijn doelstellingen te bereiken”. Kemp zei ook te spreken namens Bob Dole, Clintons uitdager bij de presidentsverkiezingen op 5 november.

Clintons woordvoerder Mike McCurry zei dat de waarschuwingen van de president en Perry in het openbaar weergaven wat de Verenigde Staten heel duidelijk al aan Bagdad te verstaan hadden gegeven, namelijk dat ze de “noodzakelijke voorzorgsmaatregelen” zouden nemen om af te dwingen dat de No-fly zones in het noorden en het zuiden van Irak gerespecteerd worden en de Amerikaanse piloten beschermd worden.

De VS zijn volgens The Washington Post bereid ongeveer 2.000 Koerden en andere Iraakse opposanten die voor Washington werkten, per helikopter uit Noord-Irak te evacueren. Zij lopen gevaar sinds de met Bagdad verbonden Koerdenleider Mahmoud Barzani vrijwel heel Noord-Irak beheerst. Volgens Amerikaanse functionarissen heeft Turkije echter nog niet met het plan willen instemmen.