Sobere, intieme popliedjes

“Een roman is een gigantische klus, vergeleken bij een simpel popnummer”, zegt Roeland van Niele van Gitbox!. Het Nijmeegse duo is morgen te zien op het Crossing Border-festival in Den Haag, dat de scheidslijnen tussen literatuur en popmuziek probeert op te heffen.

“Ik ben wel vereerd dat wij gevraagd zijn”, zegt Van Niele, “ik ga er vanuit dat dat betekent dat ze de teksten goed vinden. Literatuur zou ik mijn teksten niet durven noemen. Het zijn ook heel verschillende disciplines. Gemakkelijk is het overigens niet om een heel goed popliedje te schrijven. Soms kan een simpel popnummer mij net zo aan het huilen brengen als een heel mooi schilderij. Sexual Healing van Marvin Gaye bijvoorbeeld - hoe kan iemand zoiets essentieels in drie minuten stoppen? Dat is heel knap.”

Bij de sobere, intieme muziek van Gitbox! bepalen Van Nieles heldere zang en zijn intrigerende teksten sterk de sfeer van de liedjes. Vaak klinken ze licht melancholiek, soms grimmig, soms triest, soms verwonderd, zoals The Rush Of Things: Yesterday this was a trailer park, now I can't see what it is. Maybe it's the rain, maybe I have changed, maybe it's the rush of things. “Ik heb geen speciale bedoeling met de teksten”, zegt Van Niele. “Geen politieke boodschap, in elk geval. Ze zijn wel heel belangrijk voor mij. Ik probeer essentiële dingen in woorden weer te geven.”

Roeland van Niele speelde eerder in de Nijmeegse bands Moonies en Shanks. Begin vorig jaar werd hij gevraagd op te treden op het Fast Forward-festival in Nijmegen. Samen met Maarten Verdwaald - “al heel lang een vriend van mij” - ging hij in zijn slaapkamer liedjes maken, genoeg om een optreden te kunnen vullen. Daarna ging het snel: platenmaatschappij Brinkman vroeg het duo een cd te maken, die in drie dagen werd opgenomen en in oktober verscheen: Our Lady Of The Highway. De ingetogen muziek op de cd doet ouderwets aan. “We wilden graag een mooie plaat maken”, zegt Van Niele, “een introspectieve plaat, niet zo jachtig als de meeste platen die op het moment gemaakt worden. En het is een muzikaal vrij traditionele plaat.” Van Niele en Verdwaald luisteren veel naar oude country, gospelmuziek en blues. “We zijn ook allebei gek op jazz, Coltrane en Mingus vooral. Die invloed hoor je niet erg in de muziek. Jazz is heel moeilijk om te spelen.”

Begin dit jaar deed Gitbox! een tournee door de Verenigde Staten. In juni verscheen een tweede plaat, op 10” vinyl (een formaat dat qua grootte tussen een single en een LP in zit), Last Night I Dreamed Of Gary, Indiana. Die titel geeft al aan dat Gitbox! iets met Amerika heeft. “Mijn opa heeft er gewoond, en hij was mijn grote voorbeeld”, oppert Van Niele als verklaring. Zelf woonde hij er een jaar. “Ik vind het een fijn land, vooral het midwesten. De communicatie met Amerikanen gaat heel makkelijk, ze zijn ontspannen, direct, eerlijk. En losser dan de mensen hier zijn, vind ik.”

Akoestische gitaren, een banjo en een piano zijn de voornaamste instrumenten die Gitbox! gebruikt. Voor extra accenten gebruikt het duo ongebruikelijker instrumenten, zoals de Omnicord (een orgel met bijzondere mogelijkheden) en een kartonnen doos. “Daar speel ik met brushes op. Tijdens een tournee is het elke dag vaste prik: o ja, de doos - dan gaan we naar een supermarkt om er eentje te scoren. Ik heb gemerkt dat elke doos anders klinkt: het hangt er vanaf van welk soort karton ze gemaakt zijn. Ik heb een feeling voor karton ontwikkeld.”

Gitbox! speelt vrijdag 13 september tijdens het Crossing Border-festival in het Theater aan het Spui in Den Haag. Verder te zien: Throwing Muses, Morcheeba, Drugstore en The Divine Comedy.