Plavsic stoort zich niet aan OVSE; Serviërs blijven op afscheiding hameren

BANJA LUKA, 12 SEPT. Eén dag nadat haar ultra-nationalistische partij was beboet wegens separatistische uitlatingen heeft gisteren Biljana Plavsic, voorlopig president van de Servische Republiek in Bosnië, opnieuw gepleit voor opdeling van Bosnië en voor aansluiting van de 'Servische Republiek' in Bosnië bij buurland Joegoslavië.

De Europese Veiligheidsorganisatie OVSE heeft in een eerste reactie op de opmerkingen laten weten nieuwe sancties tegen de partij van Plavsic te overwegen en zich 'zorgen' te maken.

Op een verkiezingsbijeenkomst in Banja Luka zei Plavsic - die onlangs de van oorlogsmisdaden betichte Radovan Karadzic is opgevolgd als 'staatshoofd' van de Bosnische Serviërs - dat er “op de Balkan geen vrede zal heersen tot er een [pan-]Servische staat is gevormd”. “Alle naties hebben hun doeleinden. Ons einddoel is een Servische eenheidsstaat op de Balkan.” “De enige staat waarin de Serviërs hun levens kunnen beschermen is de natioale Servische staat.” Ze voegde daaraan toe dat dit “op het ogenblik” niet kan worden bereikt. Maar, aldus Plavsic, “de tijden veranderen en op een dag zal de internationale gemeenschap erkennen dat er pas vrede kan bestaan als die Servische staat is gevormd”.

Plavsic sprak in Banja Luka tienduizend Serviërs toe van wie er velen - ondanks een verbod van de OVSE, de Europese Veiligheidsorganisatie - portretten van Radovan Karadzic meedroegen.

De OVSE, die toeziet op het verloop van de verkiezingen in Bosnië, legde dinsdag de Servische Democratische Partij (waarvoor Plavsic kandidaat staat) een boete van 50.000 dollar op wegens het openlijke separatisme dat ze in de verkiezingscampagne ten toon spreidt. Niet alleen Plavsic, maar ook veel andere kandidaten van de SDS bij de verkiezingen van zaterdag pleiten openlijk voor de afscheiding van de Servische Republiek van Bosnië en haar aansluiting bij Joegoslavië (Servië).

Volgens de OVSE is dat een inbreuk op de regels van de verkiezingen, die door alle deelnemende partijen zijn aanvaard, en een schending van het vredesakkoord van Dayton, dat voorziet in een eenheidsstaat Bosnië. Plavsic riskeert met haar uitlatingen haar uitsluiting als SDS-kandidate voor het presidentschap van de Servische Republiek. De OVSE heeft dinsdag gedreigd kandidaten met een separatistisch platform van de kieslijst te schrappen.

Carl Bildt, de 'vredescoördinator' voor Bosnië, uitte zich gisteren bezorgd over de “primitieve nationalistische retoriek” tijdens de verkiezingscampagne. “Het nadeel [van die retoriek] is dat je die niet kunt eten, dat die de vluchtelingen geen onderdak voor de winter verschaft en de soldaten geen baan geeft om hun gezin te onderhouden.” Bildt voegde daaraan toe dat er geen mogelijkheid bestaat delen van Bosnië af te splitsen. “De grenzen van Bosnië zijn door iedereen erkend, inclusief Joegoslavië.”

In Mostar heeft zich gisteren een incident voorgedaan dat opnieuw het gebrek aan verzoening tussen de Bosnische Kroaten en de moslims onderstreept. Een groep moslims - volgens sommige bronnen 150 tot 200, volgens andere bronnen 60 - verliet het door de moslims gedomineerde Oost-Mostar om in het door de Kroaten gedomineerde West-Mostar herstelwerk te gaan uitvoeren aan de woningen, waaruit ze tijdens de oorlog tussen de moslims en Kroaten in 1993 werden verdreven. Daarbij werden ze volgens de lezing van de moslims aangevallen door Kroaten; de Kroaten klagen dat de moslims zich provocerend gedroegen. De gemoederen kalmeerden na ingrijpen van de EU-bestuurder van Mostar, Sir Martin Garrod, die urenlang met beide partijen sprak, en van de EU-politiemacht, die het betreffende gebied afsloot. (Reuter, AP, AFP)