'Nederland en Belgïe uit strijd om Nobelprijs'; Uitreiking in gevaar na conflict

AMSTERDAM, 12 SEPT. Nederland en België zouden dit jaar in een vroeg stadium zijn uitgeschakeld in de strijd om de Nobelprijs voor literatuur. Volgens doorgaans goed ingelichte bronnen in de Zweedse hoofdstad heeft het Nobelprijscomité vóór de zomer vijf schrijvers uitgekozen voor een nadere bestudering. Nederlandstalige schrijvers zouden daar niet bij zijn.

Nederlandse organisaties die bevoegd zijn kandidaten voor de Nobelprijs voor te dragen, zoals de PEN en Vereniging voor Letterkundigen, noemen al jaren de namen van de Belg Hugo Claus en de Nederlander Gerrit Kouwenaar.

Van deze twee is Hugo Claus verschillende keren tot de eindselectie doorgedrongen. Kouwenaar kwam nooit zo ver.

De matige ontvangst van Claus' laatste boek Belladonna zou een bekroning van de Belg op dit moment in de weg staan. De Zweedse Akademie schrikt er de laatste tijd voor terug schrijvers te bekronen die hun hoogtepunt al enige tijd achter de rug hebben. Als Claus' literaire hoogtepunt wordt algemeen zijn roman Het verdriet van België uit 1983 gezien. In oktober verschijnt van hem een nieuwe roman, De geruchten.

De bekendmaking van de Nobelprijs wordt dit jaar vroeger dan anders verwacht. Statutair geschiedt de door veel uitgevers met spanning gevolgde uitverkiezing op één van de vier of vijf donderdagen in oktober, maar door het vertrek van het gezaghebbende jurylid Knut Ahnlund, vorige week, is de uitreiking van de prijs in gevaar gebracht. Ahnlund stapte op na een confict met secretaris Sture Allén. De twee waren het niet eens over de uitgave van een boek dat de geschiedenis van het Nobelcomité zal behandelen.

Er zitten twee hoogbejaarde leden in de Akademie die niet meer aan de vergaderingen deelnemen. Als een van de twaalf nog actieve leden iets overkomt, kan het quorum voor een stemming niet worden gehaald. Aanwijzing van nieuwe leden kan pas weer in december, na de prijsuitreikingen, geschieden.

Er is nu aangedrongen op een zeer snelle besluitvorming over de prijs. Bronnen in Zweden noemden gisteren als meest waarschijnlijke datum donderdag 3 oktober, nog tijdens de Frankfurter Buchmesse waar de bekendmaking doorgaans voor grote opwinding zorgt.