Nazi-goud in Zwitserse banken

LONDEN, 11 SEPT. Zwitserland beschikte aan het einde van de Tweede Wereldoorlog over 500 miljoen dollar aan goud dat door de nazi's was ondergebracht bij Zwitserse banken. Bijna negentig procent, met een huidige marktwaarde van vier miljard dollar, zou nog steeds in het bezit zijn van diezelfde banken.

Tot die conclusie komt het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken op grond van bronnenonderzoek in rijksarchieven en bij de Bank of England.

Het onderzoek is uitgevoerd op verzoek van het Labour-parlementslid Greville Janner, voorzitter van de Holocaust Educational Trust. Volgens Janner is een groot deel van het goud gestolen van joodse particulieren en bedrijven. Om de herkomst voor de Zwitserse banken te verbergen zouden munten, juwelen en zelfs gouden tanden zijn omgesmolten tot goudbaren die van het Reichsmark-stempel werden voorzien.

Het Britse rapport betekent een belangrijke steun in de rug voor joodse organisaties die bij de Zwitserse overheid al decennialang aandringen op een onderzoek naar herkomst en behandeling van Duitse oorlogsbuit. De Britse minister voor Buitenlandse Zaken Malcolm Rifkind zal de kwestie volgende week aansnijden tijdens een bezoek aan Genève.

Pagina 4: 'Banken moeten goud teruggeven'

Het Lagerhuislid Janner wil graag weten waarom de Zwitsers een halve eeuw lang zo weinig moeite hebben gedaan het goud aan oorspronkelijke eigenaren of eventuele erfgenamen terug te geven. Volgens hem zouden ze “zich de ogen uit het hoofd moeten schamen”.

Hij vindt dat Zwitserland “de morele plicht” heeft om zich van het onrechtmatig verkregen goud te ontdoen. Hij voorspelt dat honderdduizenden nabestaanden van joodse oorlogsslachtoffers aanspraak zullen maken op de goudvoorraad.

Na de oorlog eisten de grote geaillieerden mogendheden dat het neutrale Zwitserland voor 130 miljoen dollar aan goud zou afstaan dat Duitsland tussen 1939 en 1945 had ondergebracht bij Zwitserse banken. In 1946 werd overeenstemming bereikt over een overdracht van 58 miljoen dollar. Een redelijk compromis, vonden destijds de Britten, omdat de geallieerden formeel geen enkel recht konden doen gelden op Duitse bezittingen in Zwitserland. Een deel van het goud dat vijftig jaar geleden werd ontvangen, is nog altijd in het bezit van de Britse centrale bank.

Volgens het Zwitserse ministerie van buitenlandse zaken, dat heeft beloofd om blokkades voor een onderzoek uit de weg te ruimen, is het waarheidsgehalte van het Britse rapport moeilijk vast te stellen.