Jeltsin draagt deel van taken over aan Tsjernomyrdin

MOSKOU, 11 SEPT. President Boris Jeltsin heeft in verband met zijn naderende hartoperatie een deel van zijn werkzaamheden overgedragen aan premier Viktor Tsjernomyrdin. Onduidelijk is echter welke bevoegdheden de premier precies krijgt. De 'atoomknop', waarmee kernwapens kunnen worden gelanceerd, blijft in elk geval in handen van Jeltsin.

“President Jeltsin heeft voor de duur van zijn vakantie de hoofden van de machtsministeries opgedragen alle kwesties die een beslissing van het staatshoofd vereisen te coördineren met premier Viktor Tsjernomyrdin”, zo berichtte het persbureau Itar-Tass gisteren. Onder de machtsministeries worden de departementen van Defensie, Binnen- en Buitenlandse Zaken verstaan, alsmede de veiligheidsdiensten. Zij vallen volgens de grondwet rechtstreeks onder de president.

Volgens de woordvoerder van Jeltsin, Sergej Jastrzjembski, kan Tsjernomyrdin zonodig de Veiligheidsraad bijeenroepen, het adviesorgaan van de president waarin de 'machtsministers' zitting hebben. Het koffertje met de 'atoomknop' houdt Jeltsin echter bij zich, al is niet bekend waar het blijft tijdens de operatie.

Het is onduidelijk wanneer Jeltsin zijn beslissing heeft genomen en wanneer het besluit is ingegaan. De documenten die Jeltsin over de overdracht heeft getekend zijn niet openbaar gemaakt. Vorige week donderdag zei Jeltsin op de televisie dat hij een hartoperatie zou ondergaan, waarschijnlijk eind deze maand, en dat hij, tegen Kremlin-tradities in, openheid van zaken gaf omdat hij een 'samenleving van de waarheid' nastreeft.

De overdracht van taken komt na een korte discussie over de vraag wie Rusland regeert in Jeltsins afwezigheid. Aleksandr Lebed, de secretaris van de Veiligheidsraad, had vrijdag gezegd dat 'het tijd was' de macht tijdelijk over te dragen aan premier Tsjernomyrdin, zoals in de grondwet is vastgelegd. Anatoli Tsjoebais, de chef van Jeltsins staf, zag de noodzaak minder in en meende dat de president hooguit 'enkele uren, een dag, twee dagen' uitgeschakeld zou zijn.

De beslissing van Jeltsin om de coördinatie van de machtsministeries aan Tsjernomyrdin over te dragen is zonder precedent. In de grondwet van 1993 staat niet dat of hoe zo'n beslissing moet worden genomen. Artikel 92 bepaalt slechts: “In alle gevallen wanneer de president van de Russische Federatie niet in staat is zijn taken uit te voeren, voert de voorzitter van de regering deze tijdelijk uit. Een waarnemer van de taken van de president heeft niet het recht de Staatsdoema te ontbinden, referenda uit te schrijven of voorstellen tot wijziging van de bepalingen van de constitutie in te dienen.”

Tsjernomyrdin zelf zei dat hij er niet te veel woorden aan vuil wil maken. “De president blijft de president, zowel tijdens de operatie als tijdens de periode van herstel.”