Het genadeloze energiepeil van Eboman; Sampler Jeroen Hofs maakt muziek met heavy gitaren en gillende vrouwen

Met zijn debuut Sampling Madness Part One bracht Jeroen Hofs dit jaar een schok teweeg in de wereld van de dance-muziek. Hij sampelt 'alles wat mooi klinkt', van remmende auto's tot een landend ruimteschip.

Met beide handen probeert Jeroen Hofs het 'Eboman-gevoel' uit te leggen. “Avondjes uit gingen altijd zo”, zegt hij met een vlakke gestrekte hand, die geleidelijk omhoog tast. “Maar ik wilde in één keer dit!” Tien beweeglijke vingers grabbelen wild naar het plafond. “Meteen het maximale uit de muziek halen.”

In een voormalig schoolgebouw in Amsterdam-Betondorp sleutelt Jeroen Hofs, alias Eboman, op de computer aan “nieuwe geluidssferen”. Als anti-kraakwacht heeft hij met een aantal vrienden onderdak gevonden in de oude school, waar ooit Johan Cruyff in de bankjes zat. “Dat is wel makkelijk”, zegt hij, “een lage huur en ik kan hier precies doen wat ik wil.”Hofs' lokaal op de eerste verdieping is studio en huiskamer tegelijk. Op tafels staan computers, synthesizers en een platenspeler. De vloer is bezaaid met vinyl-platen en lege Kellog's ontbijt-dozen. Aan de wand prijken flyers van optredens en feesten, familiefoto's, een groen beertje en de omslag van zijn scriptie over sampling. Vanuit een oude fauteuil grijpt hij om de paar minuten naar de rinkelende telefoon: een vriend, een huilende vriendin, een andere vriend, een nog erger huilende vriendin, nog een vriend, een weer gekalmeerde vriendin. “Ik moet uitkijken met dat praten, ik laat me er door meeslepen”, verontschuldigt Hofs zich.

De 23-jarige Hofs, cum laude afgestudeerd in beeld- en mediatechnologie aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, bracht dit jaar in de wereld van de dance-muziek een schok teweeg met zijn debuut Sampling Madness Part One. Een plaat met even heftige als directe elektronische dansmuziek, opgebouwd uit talloze samples van muzikaal en ander geluid. “Ik sample alles wat ik kan gebruiken”, zegt hij. “Remmende auto's, gillende vrouwen, een landend ruimteschip. Alles wat mooi klinkt.” Hij wordt wel gezien als house-muzikant, maar die typering is te beperkt: Hofs laat zich ook beïnvloeden door jazz, funk, acid en hiphop.

Met live-optredens op het Noorderslag-festival, Pinkpop, Dynamo Open Air en Lowlands gaf hij dit jaar zijn visitekaartje af als 'Eboman'. Een artiestennaam die Hofs ontleende aan het gelijknamige nummer van saxofonist David Newman. “Eboman is eigenlijk een gevoel, een state of mind. Meteen naar de top gaan en daar blijven. Een soort energiestoot. Dus ik hou vooral van vette beats, een vette groove, heavy gitaren. Geen gepiel of geklungel. Ook wel acid house, maar niet dat gebliep.”

Op het podium gaat Hofs volkomen op in Eboman. Tot nu toe scheurde hij daarbij, al springend en stuiterend, een keer zijn enkelbanden en bezeerde hij zijn knie. “Tja”, zegt hij schouderophalend, “als je voor een zaal met afwachtende mensen staat kun je moeilijk zelf ook stil blijven staan.” Succes bleef niet uit. Zijn vernieuwende elektronische composities hebben hem inmiddels, behalve een naam in de muziekwereld, ook een contract voor een nieuwe cd opgeleverd en een nominatie voor de NPS Cultuurprijs.

Vroeger, als jongen, behielp Hofs zich met blokfluit en, later, de trompet in de plaatselijke carnavals-fanfare. Maar op de Hogeschool ontdekte hij de computer. “Dat is mijn belangrijkste instrument geworden. Dat kan heel goed, want de tijd dat je een computer moest zien als een eng, ingewikkeld apparaat is echt voorbij. Je hebt nu geen beperkingen meer, de computer kan alles omzetten in geluidstaal. Ik beschouw mezelf ook liever als vormgever dan als muzikant.” Samplen - het met de computer samenvoegen van muziek- en beeldfragmenten tot een nieuwe, originele compositie - noemt hij “het vormgevingsprincipe van de toekomst”.

Voor zijn live-optredens heeft Hofs daar een tweede element aan toegevoegd: gesampelde beeldfragmenten, die synchroon met de muziek meelopen. Herhaald geluid van een machinegeweer kan zo worden gekoppeld aan beelden van de schutter, of het slachtoffer - die eveneens in een loop raken. “Je ziet nu eenmaal in je hoofd beelden bij een geluid dat je gebruikt”, zegt Hofs. Samen met zijn medebewoner Armin Dröge - die één lokaal verderop woont - bouwde hij de video-sampler die nodig is om dat effect te bereiken. “Zoiets bestond niet, dus we hebben zelf maar iets in elkaar gezet. Gewoon met onderdelen van een paar bestaande programmaatjes. Dat is dus ook weer een soort samplen, oude dingen gebruiken om iets nieuws te maken.”

Zo vernieuwend als zijn computer-geproduceerde muziek is, zo moeilijk is Eboman in te delen in de vertrouwde genres van de platenindustrie. Het dichtst komt hij in de buurt van het Engelse The Prodigy, of The Chemical Brothers. “Er zijn geen hokjes meer”, zegt hij zelf. “Jazz-dance, trip hop, jungle - al die hokjes zijn maar bedacht. Er is nu een nieuw soort iets bezig in de muziek, een nieuw tijdperk.”

Die toekomst ziet hij met vertrouwen tegemoet. “Bij Pinkpop voel je nog het onbegrip, daar staan allemaal nog van die hokjes-mannekes. Maar dat gaat wel voorbij. Mijn publiek, dat zijn de mensen die zijn opgegroeid in de jaren negentig, en die op een jaren negentig-manier denken en naar muziek luisteren. De zap-generatie!” Vandaar het genadeloze energiepeil van Eboman: “Je moet de aandacht vasthouden, anders zapt je publiek weg. Maar ik kan me heel goed voorstellen dat je na Eboman wel even een plaat van J.J. Cale wil opzetten, of van Crosby, Stills, Nash and Young. Dat doe ik zelf ook. Er zijn tegenwoordig geen taboes meer, in muzikaal opzicht.”

Geen taboes - zolang het maar om het gevoel gaat. “Je moet met die computers niet verzuipen in de techniek. Het is heel makkelijk om een beetje de Mozart uit te hangen achter je toetsenbord en elke noot onder controle te willen hebben. Maar dat doe je uiteindelijk maar voor een heel select publiek. Dat is niet mijn bedoeling. Trouwens, had Mozart maar een sampler gehad! Dan had hij nog veel méér kunnen doen.”

Eboman treedt op 25 september op tijdens het Deaf 96 festival in Nighttown (Rotterdam). Dit najaar gaat hij op tournee door Engeland, in het voorprogramma van The Prodigy.