Gretige consument

De consument schrikt er na jarenlange terughoudendheid niet meer voor terug om weer eens flink te gaan winkelen. Nederland loopt daarbij al enkele kwartalen voorop bij het buitenland, maar ook in omringende landen als Groot-Brittannië en Duitsland geeft de consument weer meer onbekommerd zijn geld uit. Na het rampjaar 1995 lijken de magere tijden voor de detailhandel eerder dan verwacht tot een einde te komen.

De detaillisten laten eindelijk weer eens optimistische geluiden horen. Vendex, eigenaar van de V&D-warenhuizen en speciaalzaken als America Today, Claudia Sträter en Perry Sport, kon vorig jaar de prognose van 10 procent winststijging niet halen. Maar gisteren rapporteerde het concern een sterke stijging van de halfjaarwinst. Vooral bij de speciaalzaken van Vendex was de koopgolf goed waarneembaar. De omzet van de speciaalzaken steeg 7 procent en de winst maakte een reuzesprong van maar liefst 133 procent. Vooral de modewinkels van Vendex deden het uitstekend.

Macro-economische factoren zoals de toegenomen werkgelegenheid en lage inflatie zijn belangrijke verklaringen voor de toegenomen bestedingsdrift van de consument maar minstens zo belangrijk is wat de Britten de 'feel good'-factor noemen. De optimistische stemming bij de klant wordt gevoed door de gunstige berichten over de economische situatie. De recentelijk afgesloten cao's bij bedrijven als Philips, KBB, Vendex zelf en in de grootmetaal laten zien dat het besteedbare inkomen weer licht stijgt na een jarenlange stagnatie. Nederlanders zijn weer meer optimistisch over hun huishoudelijke financiën en hun uitgaven. En hadden de afgelopen maanden gewoon meer zin om naar de winkel te gaan.

In tegenstelling tot vorig jaar toen sprake was van een hittegolf werkte het weer de afgelopen maanden mee. Wanneer de zon schijnt blijft de klant weg, wanneer het wisselvallig weer is zoals dit voorjaar en deze zomer neemt het winkelbezoek toe. De supermarkten profiteerden van het koude winterweer in het eerste kwartaal, zo meldde het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL) vanmorgen. De consument verkoos de supermarkt boven de koude markt en had - mogelijk, zo stelt het CBL - meer eetlust en hij hamsterde meer. De detailhandelsbestedingen vormen een steeds kleiner deel van de totale consumentenbestedingen. Detaillisten moeten hun assortiment daarom steeds sneller kunnen afstemmen op de veranderende wensen van de consument. De consument geeft meer geld uit aan vrijetijdsbesteding, reizen, wonen en auto's. Grote detaillisten als KBB, Vendex en Albert Heijn zijn voortdurend bezig met nieuwe structuren waardoor assortimenten sneller kunnen worden aangepast. Dit leidt ertoe dat artikelen sneller beschikbaar zijn en aantrekkelijker gepresenteerd worden in de winkel. V&D voerde de afgelopen maanden grote verbouwingen uit aan vestigingen in Rotterdam, Breda en Amstelveen. Albert Heijn opende enkele weken geleden in Haarlem een supermarkt met een cirkelvormig 'verwenplein' waarbij het assortiment radicaal anders gerangschikt is. Als de nieuwe formule aanslaat wordt het de blauwdruk voor een hele generatie nieuwe Albert Heijn-supermarkten. Vooral de non-food sector slaagde er de afgelopen maanden in de klant over te halen tot besteding. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) rapporteerde vorige week dat met name de meubelbranche zeer goede resultaten boekt. Ook de detailhandel in wit-, bruingoed, geluidsdragers en computers doet goede zaken. De omzetstijgingen bij drogisterijen, schoenenwinkels en de kledingbranche waren de afgelopen maanden ook hoog. Vorig jaar was nog sprake van vermoeidheid bij de consument door het ontbreken van modevernieuwing, dit jaar kan de kledingcollectie de klant kennelijk wel bekoren.

De effecten van de opening op zondag zijn vooralsnog beperkt, zo signaleerde Vendex gisteren. Pas in de laatste maand van het eerste halfjaar mochten de winkels hun deuren op zondag openen. Maar het concern signaleert al wel dat de verruiming van de openingstijden extra omzet genereert, waardoor meer winst kan worden gemaakt. Wanneer de komende weken en maanden meer gemeenten toestaan dat winkels ook op zondag open gaan kan dat de kooplust van de Nederlander verder aanwakkeren.