Acceptatie homo's VS is toch toegenomen; Senaat in VS stemt tegen homohuwelijk

WASHINGTON, 11 SEPT. De Amerikaanse Senaat heeft gisteren twee voorstellen voor gelijke rechten voor homoseksuelen afgewezen. Maar het debat dat aan de stemming vooraf ging, geeft aan dat de acceptatie van homoseksualiteit in de Verenigde Staten de afgelopen jaren toch is toegenomen.

Met grote meerderheid keurde de Senaat een wetsvoorstel goed dat moet voorkomen dat huwelijken tussen homo's landelijk erkend worden. Een voorstel om discriminatie tegen homoseksuelen op de arbeidsmarkt te verbieden, haalde het net niet.

In nog geen enkele Amerikaanse staat is het homohuwelijk wettelijk erkend. Maar in Hawaii is gisteren een rechtszaak begonnen die uiteindelijk kan uitmonden in legalisering in die staat. Omdat huwelijken die in één staat gesloten zijn in beginsel rechtskracht hebben in andere staten, vrezen tegenstanders van het homohuwelijk dat de rechters in Hawaii voor het hele land kunnen beslissen over deze omstreden kwestie. Zij voorzien dat homoseksuele paren uit het hele land dan in Hawaii kunnen trouwen en dat elke andere staat hun huwelijk zou moeten erkennen.

Om de gerechtelijke uitspraak voor te zijn, hebben vijftien staten al wetten aangenomen die het homohuwelijk in hun staat uitdrukkelijk onrechtmatig verklaren. Het Congres wilde niet achterblijven en in juli stemde het Huis van Afgevaardigden met grote meerderheid (342 tegen 67 stemmen) in met de zogenoemde Wet ter Verdediging van het Huwelijk. De initiatiefnemers menen dat het traditionele huwelijk en het gezin als hoeksteen van de samenleving ondergraven worden door erkenning van het homohuwelijk. Tegenstanders doen het wetsvoorstel af als een stunt met het oog op de verkiezingen over twee maanden. Nu ook de Senaat zijn goedkeuring heeft gegeven aan het wetsvoorstel (85 tegen 14 stemmen), wordt het voorgelegd aan president Clinton, die al heeft gezegd het te zullen tekenen.

In de Defense of Marriage Act wordt, voor het eerst op federaal niveau, het huwelijk gedefinieerd als verbintenis tussen één man en één vrouw. Deelstaten mogen daar van afwijken, maar ook als ze het homohuwelijk erkennen, komen homoseksuele partners onder de nieuwe wet niet in aanmerking voor federale uitkeringen als de ziektekostenverzekering Medicare of de ouderdoms- en de veteranenuitkering.

De anti-discriminatie-wet kwam één stem tekort. De Senaat verwierp het voorstel met 50 tegen 49 stemmen. President Clinton had aangekondigd ook deze wet te zullen tekenen. De Democratische Senator Edward Kennedy, de initiatiefnemer van het voorstel, beloofde er meteen na de verkiezingen van november op te zullen terugkomen. De enige zwarte senator, Carol Moseley-Braun uit Illinois, sloot zich daarbij aan en herinnerde haar collega's eraan dat tot 1967 huwelijken tussen zwarten en blanken in zestien staten nog illegaal waren.

Het verhitte debat over het homohuwelijk in het Congres geeft aan dat er, ondanks de uitslag van de stemming, de afgelopen jaren toch veel veranderd is. Congres-leden van verschilende politieke kleur spraken met verve over het belang van gelijke rechten voor homoseksuelen, soms met verwijzingen naar homoseksuele familieleden of vrienden.

Vier leden van het Huis van Afgevaardigden zijn openlijk homoseksueel, twee Democraten en twee Republikeinen. Hoewel homoseksualiteit door veel politici nog altijd scherp veroordeeld wordt, vooral in de Republikeinse partij en met name in rechtse en conservatief-christelijk kringen, is er ook een politieke belangenvereniging van Republikeinse homo's. Een van de meest zichtbare homo-activisten in de media is Candace Gingrich, de zuster van de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Steeds meer bedrijven gaan ertoe over homoseksuele partners van werknemers dezelfde rechten te geven als huwelijkspartners. Opiniepeilingen geven aan dat daarvoor ook steun bestaat bij een meerderheid van de Amerikaanse bevolking.

Steve Gunderson, Republikeins Afgevaardigde uit Wisconsin, is een trouwe politieke bondgenoot van Newt Gingrich. Onlangs publiceerde hij met zijn partner, binnenhuisarchitect Rob Morris, een boek over de politiek en hun verhouding, getiteld House and Home. Zij schrijven over de tegenstanders van het homohuwelijk: “Zij geloven nog steeds dat er een oorlog is tussen het homo-gezin en het traditionele gezin, waarbij er maar één overlevende kan zijn. Wij moeten ze duidelijk maken dat dat niet het geval is.” Gunderson stelt zich niet herkiesbaar, omdat een conservatieve organisatie heeft gedreigd zijn geaardheid een thema van de campagne te zullen maken.

Zowel Gunderson als zijn Republikeinse collega Jim Kolbe zijn pas voor hun homoseksualiteit uitgekomen nadat anderen hun geaardheid in de openbaarheid brachten, of daarmee dreigden. In Gundersons geval was zijn conservatieve partijgenoot Bob Dornan, tijdens een zitting van het Huis van Afgevaardigden, verantwoordelijk voor zijn outing. Kolbe maakte vorige maand bekend homoseksueel te zijn, nadat het homoblad Advocate een artikel over zijn seksuele voorkeur had aangekondigd - en over het feit dat hij niettemin vóór de Wet ter Verdediging van het Huwelijk had gestemd.