Tienduizenden slaan op de vlucht; Pro-Irak Koerden slaan slag in noorden

SULAYMANYA / WASHINGTON / TEHERAN, 10 SEPT. De grote Koerdische stad Sulaymanya is gisteravond zonder slag of stoot in handen gevallen van de door Irak gesteunde Koerdische Democratische Partij (KDP). Daarmee heeft de KDP nu vrijwel heel Noord-Irak in haar macht.

Tienduizenden inwoners zijn in de richting van de Iraanse grens gevlucht. Onder hen zou ook Jalal Talabani zijn, de leider van de Patriottische Unie van Koerdistan (PUK) die Sulaymanya tot dusverre in handen had. Iran heeft om hulp gevraagd voor de vluchtelingen, die zich aan zijn grenzen verzamelen. Volgens Teheran zijn er al 200.000 vluchtelingen; de VN-organisatie voor vluchtelingen, het UNHCR, schat dat in totaal 75.000 Koerden hun woonplaatsen hebben verlaten.

De Amerikaanse president Bill Clinton zei gisteren dat de VS al het mogelijke doen “om iedereen te helpen die Irak uit moet” in een verwijzing naar door de VS gesteunde tegenstanders van de Iraakse leider Saddam Hussein. Hij deed tevens een beroep op de Koerdische partijen in hun machtsstrijd “burgers en andere niet-strijders” te sparen. In Arbil, de Koerdische stad die tien dagen geleden met militaire hulp van Irak door de KDP werd veroverd, zijn naar verluidt talrijke tegenstanders van Saddam Hussein terechtgesteld.

Clinton maakte opnieuw duidelijk dat de VS niet zullen ingrijpen in Noord-Irak. “Ik zou graag meer willen doen om om de Koerden te helpen”, zei hij. “Maar eerlijk, als je wilt dat er een eind komt aan de strijd moeten de leiders van de verschillende facties zich bereid tonen terug te gaan naar de vredestafel en het uit te praten.”

“De PUK had zich teruggetrokken, en de KDP wandelde naar binnen”, zei vandaag Stafford Clarry, het hoofd van de eenheid bewakers van de Verenigde Naties in Sulaymaniya. PUK-leider Talabani was in Sulaymaniya gebleven tot tot kort voor zijn val. Kort voor zijn vertrek, waarschijnlijk naar Iran, voorspelde hij dat Barzani zijn verbond met Saddam Hussein zou betreuren. “De KDP berijdt een tijger die ons allen zal vernietigen”, aldus een verklaring van de PUK. “Zodra Saddam Koerdistan beheerst, zal hij niet langer zijn Koerdische bondgenoot nodig hebben en de KDP en wat er rest van het Koerdische volk opvreten.” Er waren overigens geen aanwijzingen dat het Iraakse leger ditmaal actief was betrokken bij de opmars van de KDP, zoals tien dagen geleden in Arbil het geval was.

Eerder op de dag had de KDP de strategische plaats Dukan bezet, vanwaar de stroomvoorziening van Arbil, de grootste Koerdische stad, afhangt. In Dukan boden inwoners de KDP-strijders water aan en riepen ze “Gefeliciteerd!”

De Iraakse officiële media vierden de “bevrijding van Sulaymanya” als een “oorvijg van het Iraakse volk voor Clinton”. “Onze gids, president Saddam Hussein, heeft ons al in 1991 gezegd dat we zouden overwinnen”, aldus de krant Al-Jumhurya. (Reuter, AFP, AP)