'Slot op mond tot de majesteit spreekt'

DEN HAAG, 10 SEPT. De troonrede dreigt volgens VVD-leider F. Bolkestein een “schijnvertoning” te worden. Doordat ministers al ruim van te voren hun beleidsvoornemens voor het nieuwe jaar toelichten, bevat de troonrede op Prinsjesdag waarin koningin Beatrix die voornemens opsomt, nauwelijks nog iets nieuws.

Bolkestein zei dit gisteravond in de tv-rubriek Den Haag Vandaag. Hij pleitte daarom voor de weken voorafgaand aan Prinsjesdag voor een informatiestop wat begrotingsvoorstellen betreft. PvdA-fractievoorzitter Wallage en zijn CDA-collega Heerma sloten zich daarbij aan. “Iedereen een slot op de mond totdat de majesteit gesproken heeft”, aldus Bolkestein. De afgelopen jaren is het praktijk dat er volop wordt 'gelekt' over de belangrijkste plannen van het kabinet, zo klaagde de liberale voorman. Het zijn zowel bewindslieden als hun ambtenaren die lekken naar de pers. “Het is een bijna onuitroeibare ziekte”, aldus Bolkestein.

PvdA-senator Jurgens lanceerde zondag het voorstel niet langer de koningin maar de premier de troonrede te laten voorlezen. Het staatshoofd heeft staatsrechtelijk geen invloed op de inhoud van de troonrede. Daardoor is Beatrix volgens Jurgens in feite meer een soort actrice die de tekst van een ander voorleest: “Dat mag je haar niet aandoen”.

Overigens zei oud-premier Lubbers in 1992 over de troonrede dat de invloed van koningin Beatrix groter is dan menigeen denkt: “Neem bijvoorbeeld de troonrede”, zei Lubbers bij het twaalfeneenhalfjarig ambtsjubileum van het huidige staatshoofd: “Het moet niet het misverstand zijn alsof zij alleen maar voorleest. (..) Dat zijn altijd co-produkties. Mensen denken wel eens: 'dat maken de ministers en leest zij alleen maar voor'. Dat is een groot misverstand. Daar zitten we vele tientallen uren samen op te werken, en te zeggen: is dit geen onzin, is dat wel goed geformuleerd, moet dat er wel in of zou dat er niet beter in kunnen.”