'Impuls vredesproces'; In december opnieuw top over Bosnië

LONDEN/SARAJEVO, 10 SEPT. In december wordt in Londen een internationale topconferentie over Bosnië top gehouden om het vredesproces een nieuwe impuls te geven. Dat hebben gisteren diplomaten in Londen gezegd.

De top lijkt op het eerste gezicht een gevolg van de recente oproep van de voormalige Amerikaanse Bosnië-bemiddelaar Richard Holbrooke, die aandrong op een nieuw vredesakkoord om “de fouten recht te zetten” die in het vredesakkoord van Dayton van eind vorig jaar zijn geslopen. Maar de diplomaten die gisteren melding maakten van de Bosnië-top in december onderstreepten dat er geen 'nieuw Dayton' komt. De deelnemers - de presidenten van Bosnië, Servië en Kroatië en de ministers van Buitenlandse Zaken van de vijf landen van de contactgroep, de VS, Rusland, Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk - zullen de recente ontwikkelingen in het vredesproces bespreken en de verplichtingen inventariseren waarmee het vredesproces kan worden voortgezet.

De bijeenkomst zal worden voorafgegaan door een bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de NAVO-landen, die daarop naar alle waarschijnlijkheid zullen besluiten dat er ook volgend jaar, na het verstrijken van het mandaat van de huidige vredesmacht IFOR, een vredesmacht in Bosnië aanwezig zal moeten zijn.

De Servische president, Slobodan Milosevic, heeft zich gisteren voor een verlenging van het mandaat van IFOR uitgesproken. Hij deed dat na een gesprek met de opperbevelhebber van de NAVO-vredesmacht, admiraal Joseph Lopez.

Algemeen wordt erkend dat het vredesverdrag van Dayton tekortkomingen bevat en dat het vredesproces op een aantal belangrijke punten hapert. Zo is van de terugkeer van vluchtelingen nauwelijks sprake, bestaat vrijheid van beweging nauwelijks, ontbreekt verzoening volledig en komt ook de economische wederopbouw maar haperend van de grond. Velen vrezen dat als IFOR volgens de afspraken eind december uit Bosnië vertrekt zonder te worden vervangen door een soortgelijke vredesmacht, de kans groot is dat de moslims, Serviërs en Kroaten op korte termijn weer slaags raken.

Carl Bildt, de 'vredescoördinator' in Bosnië, waarschuwde gisteren dat als de leiders van de drie etnische gemeenschappen na de verkiezingen van zaterdag niet gaan samenwerken, een nieuwe oorlog onvermijdelijk wordt.

Leiders van de drie etnische gemeenschappen in Bosnië hebben gisteren afspraken gemaakt over de mogelijkheid, vluchtelingen in staat te stellen zaterdag in hun oorspronkelijke woonplaats hun stem te laten uitbrengen. Ze werden het eens over negentien routes, waarlangs vluchtelingen naar hun oorspronkelijke woonplaats kunnen gaan. Hun veiligheid kan op die routes worden gegarandeerd - dit in tegenstelling tot andere routes. (Reuter, AP, AFP)