Bijverdienen door 'interactie' met oudere mannen; Japanse jeugd wil luxe

“Hulpverlenende interactie” is het prachtige eufemisme dat de scholieren voor prostitutie gebruiken. Drijfveer is de zucht naar nog meer luxe.

TOKIO, 5 SEPT. De 'interactie' met oudere mannen is een lucratieve bron van bijverdiensten voor meisjes die soms niet ouder zijn dan veertien jaar. In de media zijn meisjes aan het woord geweest die er bedragen tot 4.500 gulden per maand als zakgeld aan overhouden. Toen de Japanse politie eerder dit jaar een jong meisje oppakte liet ze een lijst namen van mannen in haar agenda zien met daarbij notities als 'geeft me kleren cadeau' of 'neemt me mee uit eten'.

“Het gaat om kinderen uit gewone, welvarende gezinnen waar op het eerste gezicht geen enkel probleem is”, zegt Izumi Miyazeki van het landelijke hoofdbureau van politie in Tokio. De meisjes zijn opgegroeid in een welvarende omgeving en gewend geraakt aan luxe. Maar de kinderen willen meer. “M'n ouders zouden wanhopig zijn als ze wisten wat ik doe”, aldus een zich prostituerend meisje in het blad AERA.

De politie beschouwt ze slechts als slachtoffers van de mannelijke lusten. Ook al doen ze het vrijwillig, ze zijn minderjarig en dus het slachtoffer van mannen die beter zouden moeten weten, zo luidt de redenering. Het aantal 'slachtoffers' onder de achttien jaar dat onder de aandacht van de politie komt is de laatste drie jaar verdrievoudigd en bedroeg vorig jaar ruim 1400 meisjes. Eenderde van hen was zelfs onder de 15 jaar. Een ongeveer gelijk aantal mannen werd gearresteerd wegens ontucht met deze meisjes.

“Maar we hebben eigenlijk geen enkel idee van de werkelijke omvang van het probleem, het enige dat zeker is is dat het groeit”, zegt Miyazeki. De ongrijpbaarheid van de meisjes en hun klanten, van het hele fenomeen, is te danken aan de moderne techniek. Deze vorm van prostitutie is op gang gekomen via telefoonclubs. De 'club' bestaat uit privéhokjes waar de man tegen betaling plaats neemt en wacht op een telefoontje van een naar avontuur snakkende dame. Het vrouwelijk geslacht belt gratis. Om genoeg vrouwelijke bellers aan te trekken delen de clubs overal op straathoeken pakjes papieren tissues met hun telefoonnummers uit.

Via deze telefoondiensten leggen de meisjes contact met de hongerige klanten. Een locatie voor de prostitutie is vervolgens ook geen enkel probleem: Japan staat vol 'love hotels' waar men voor een uur een kamer kan huren. Deze hotels zijn ooit ontstaan om te kunnen ontsnappen aan de gebrekkige privacy in Japan. Ze zijn zo discreet ingericht dat gast en personeel nimmer met elkaar worden geconfronteerd en bieden dus ook nu goede diensten. Ook het continueren van een zakelijke relatie is geen enkel probleem want veel scholieren, en zeker als men zulke suikeroompjes heeft, lopen tegenwoordig met hun eigen draagbare telefoon op zak. Nimmer hoeft de klant te verwachten dat mama plotseling aan de telefoon komt.

Het enige idee dat de politie heeft over de verspreiding van prostitutie onder de meisjes is hun bekendheid met de telefoonclubs. “Dertig procent van de meisjes tussen de 12 en 15 jaar in heel Japan, niet alleen Tokio, heeft 'weleens gebeld' naar een telefoonclub”, zegt Miyazeki. “Natuurlijk zijn er genoeg die voor de grap bellen, maar toch geeft het een idee van de verspreiding.” De clubs bestaan al sinds begin jaren tachtig, maar hebben zich de laatste jaren snel, en over het hele land, vermeerderd. Ook het probleem van de 'hulpverlenende interactie', de vrijwillige prostitutie, is pas een probleem van recente tijd.

“De manier waarop jongeren tegen hun lichaam aankijken is de laatste jaren enorm veranderd”, zegt Mana Azumi. “Het is maar een buitenkant die je zo kunt wijzigen en dat idee werkt door in de houding tegenover sex.” Azumi hield op haar vijftiende uit onvrede de middelbare school voor gezien en begon te schrijven over de wereld waarin jongeren leven. Inmiddels is ze 27 en heeft zeven boeken, waaronder twee romans, op haar naam staan. De verhalen van de huidige generatie kinderen zijn nu haar materiaal.

Azumi: “Het is moeilijk om je eigen karakter of toekomst, je plaats in de samenleving of de relatie met je ouders, te veranderen. 'Maar als je geld hebt kun je je lichaam zo veranderen', zo praten kinderen tegenwoordig over hun lichaam. Het geeft een gevoel van vrijheid. Gaatjes in je oren laten prikken voor oorbellen is in Japan nooit gebruikelijk geweest, maar nu zijn onder jongeren gaatjes, een piercing in je lichaam of een plastische operatie niet vreemd meer. Deze houding tegenover het lichaam is nieuw. Dit is iets van de laatste jaren.”

“Ten tweede heeft het met eenzaamheid te maken. Te horen krijgen van een vent dat je knap of lief bent geeft enorm zelfvertrouwen als je niet goed je eigen waarde kan bepalen, niet goed kan bepalen wie je bent of waar je goed in bent. Natuurlijk zijn er meisjes bij die het met een oudere man eigenlijk onsmakelijk vinden maar ze denken met een bad alles weer van zich af te spoelen. Vervolgens kunnen ze met het geld leuke dingen doen.”

Deze veranderingen in de denkwijze van kinderen zijn volgens Azumi niet zomaar uit de lucht komen vallen. “Kinderen veranderen niet zomaar vanzelf, het is de wereld van hun ouders waarin ze leven.” Deze wereld van de ouders is de welvaartsmaatschappij waarin geld vanzelfsprekend is. De huidige generatie kinderen is opgegroeid in de 'zeepbel', de hausse van eind jaren tachtig toen de inkomens de hemel in leken te groeien. “Ik ga winkelen met m'n ouders en laat ze kleren voor me kopen zodat zij gelukkig zijn”, zei een meisje in, nogmaals, het blad AERA.

Azumi: “Zonder geld zijn deze prostituerende kinderen niets. Maar in feite hebben ze juist geen enkel besef van de waarde van geld. Ze weten niet hoe het is om iets niet te kunnen kopen omdat je geen geld hebt.” In de zienswijze van de ouders is de gevolgde opleiding doorslaggevend om in de reguliere samenleving iets te kunnen bereiken. De kinderen hard laten studeren voor de toelatingsexamens van de beste instituten is de voor de hand liggende weg. Op die manier hebben ook de ouders zich opgewerkt naar de huidige welvaart, zo is Japan uit de naoorlogse as herrezen. “Vanaf het eerste contact met de wereld wordt er alleen nadruk gelegd op zichtbare prestaties, niet op het onzichtbare innerlijke. Terwijl deze kinderen tot huilens toe naar zo'n innerlijke band verlangen. Die band ontbreekt in hun leven.”

Inmiddels erkent men zelfs bij het ministerie van Onderwijs dat er nadelen zijn aan een te eenzijdig op kennisoverdracht gericht onderwijs en staan er veranderingen op stapel. “Tegenwoordig begint men weer meer nadruk te leggen op het innerlijke, het individuele van kinderen, maar wat moeten deze kinderen nu nog met zo'n boodschap?”, zegt Azumi. “Er is bij hun nooit aandacht voor geweest.”