VS blijven buiten onderlinge strijd; Koerden verlaten stad in Noord-Irak

HEIMAT SULTAN/ WASHINGTON/ BRUSSEL, 9 SEPT. Strijders van Masoud Barzani's Koerdische Democratische Partij staan volgens een VN-functionaris ter plaatse op het punt de grote stad Sulaymaniya, bolwerk van de Patriottische Unie van Koerdistan (PUK), in te nemen.

De PUK heeft Irak beschuldigd van gewapende steun aan de KDP, en de hulp van de Verenigde Staten ingeroepen. Washington heeft echter laten blijken niet van plan te zijn zich te mengen in de strijd tussen de Koerdische groeperingen in het noorden van Irak. De kortstondige Iraakse bezetting van de Koerdische stad Arbil, op verzoek van de KDP, leidde vorige week tot twee Amerikaanse raketaanvallen op Zuid-Irak.

De ministers van buitenlandse zaken van de Europese Unie zijn er intussen op een informele bijeenkomst afgelopen weekeinde in het Ierse Tralee niet in geslaagd een gezamenlijk standpunt te formuleren over de Amerikaanse aanvallen van vorige week op Irak. Frankrijk blijft erbij dat de aanvallen een overdreven reactie zijn.

Volgens Mogens Hansen, veiligheidsfunctionaris van de VN voor de regio, heeft de PUK haar gebouwen in Sulaymaniya verlaten. De PUK-aanhang zou samen met grote groepen vluchtelingen uit de honderdduizenden inwoners tellende stad, op weg zijn naar de Iraanse grens. Iran steunt de PUK. Hoeveel Koerden op de vlucht zijn geslagen, is niet duidelijk; Teheran sprak vanochtend van verscheidene duizenden vrouwen, kinderen en bejaarden.

De KDP, die ruim een week geleden de Koerdische stad Arbil met behulp van het Iraakse leger veroverde op de PUK, bezette gisteren de stad Koi Sanjaq en het dorp Degala, en kwam daarmee steeds dichter bij Sulaymaniya. In Koi Sanjaq en Degala waren volgens een Reuter-verslaggever geen sporen te vinden van een vastbesloten PUK-verdediging. In Koi Sanjaq waren de winkels vandaag weer open.

De PUK meldde dat er paniek heerst in Sulaymaniya, “uit angst voor onderdrukking door de Iraakse troepen”. “Een humanitaire catastrofe tekent zich af, en de internationale gemeenschap kijkt werkeloos toe.” “Wij doen een beroep op de door de VS aangevoerde coalitie om voor het te laat is, de Iraakse aanval tot staan te brengen”, aldus de PUK. Bronnen bij internationale hulporganisaties meldden echter dat de toestand in Sulaymaniya rustig is.

Op de weg van Koi Sanjaq naar Sulaymaniya, aan de grens tussen de provincies Atbil en Sulaymaniya, was geen bewijs te vinden dat Iraakse troepen of tanks bij de jongste strijd waren betrokken. Honderden KDP-guerrillastrijders pauzeerden hier vanochtend in afwachting van bevelen door te gaan naar Sulaymaniya in het zuidoosten of naar het noorden terug te keren naar de strategische Dukan-dam, die elektriciteit levert aan de stad Arbil.

Pagina 5: VS: Irak nog altijd gevaarlijk

De stafchef van het Witte Huis, Leon Panetta, verklaarde gisteren voor de CNN-televisie dat Saddam Hussein voor nieuwe agressie in de noordelijke, Koerdische zone opnieuw een prijs moet betalen. Minister van defensie William J. Perry zette op een ander televisiestation, CBS, uiteen dat de Verenigde Staten niet betrokken willen worden “in de burgeroorlog in het noorden”. Volgens Perry zijn de 40.000 Iraakse troepen die vorige week zaterdag Arbil binnenvielen naar het zuiden teruggetrokken, ook al houden sommige troepen zich nog op in het gebied en zijn die “nog altijd dichtbij en nog altijd gevaarlijk”. De voorzitter van de verenigde chefs van staven, generaal John Shalikashvili, zei aan te nemen dat er nog “honderden en niet duizenden” Iraakse militairen in het “veilige gebied” zijn.

De Amerikaanse regering heeft Saddam Hussein gisteren gewaarschuwd dat hij nieuwe militaire aanvallen kan verwachten als hij probeert de installaties voor luchtafweergeschut te herstellen die vorige week door Amerikaanse raketaanvallen zijn beschadigd of vernietigd. Shalikashvili zei in het televisieprogramma Meet the Press van NBC dat hij over aanwijzingen beschikt dat de Irakezen bezig zijn met het herstel van de geraakte installaties. “We hebben Saddam Hussein gewaarschuwd dat we elke poging om die installaties te herstellen of versterken bijzonder hoog op zullen nemen”.

De roep om omverwerping of zelfs executie van Saddam Hussein klonk dit weekeinde in de Amerikaanse media uit de mond van verscheidene politici. Voormalig veiligheidsadviseur van president Bush ten tijde van de Golfoorlog, generaal bd Brent Scowcroft, bepleitte dat de VS afstappen van het principe geen staatshoofden om het leven te brengen om Saddam Hussein uit de weg te kunnen ruimen. De Republikeinse senator Richard Lugar zei:“Saddam Husseins regime moet omver worden geworpen worden”. Hij betoogde dat de regering-Clinton harder had moeten optreden, met “uitgebreide aanvallen, om de rug van Saddam te breken”.